İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Aerokosmik Qüvvələri
İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Aerokosmik Qüvvələri (fars. نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی) — İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) tərkibində fəaliyyət göstərən və İran İslam Respublikasının hava məkanının müdafiəsini və strateji raket imkanlarını təmin edən qoşun növür. 1985-ci ildə yaradılmışdır. İİKK-nin əsas hərbi struktur bölmələrindən biri hesab olunur. İİKK-nin Aerokosmik Qüvvələri təşkilati baxımdan İran Hərbi Hava Qüvvələrindən ayrıdır və daha çox strateji raket qüvvələri hesab olunur.
| İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Aerokosmik Qüvvələri | |
|---|---|
| نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی | |
 | |
| Növü | Hərbi Hava Qüvvələri |
| Yaranma tarixi | 1985–h. h. |
| Ölkə |
 İran |
| Tabedir | İran Silahlı Qüvvələri |
| Daxildir | İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu |
| Tərkibi | təq. 15.000 hərbçi, 320 hərbi təyyarə, 163 helikopter, 24 PUA, 20 aktiv aviabaza |
| Vəzifəsi | İran İslam Respublikasını havadan edilə biləcək bütün hücumlardan müdafiə etmək |
| Sayı | təq. 15.000 hərbçi (2020) |
| Qərargah | Tehran |
| Döyüşlər | İran–İraq müharibəsi, Suriya vətəndaş müharibəsi, İran–İsrail müharibəsi |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
2009-cu ilədək İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Hərbi Hava Qüvvələri adlanmışdır.[1]
İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) aerokosmik qüvvələri bu qurumun aviasiya, raket və kosmik komponentlərini özündə birləşdirir. Bu qüvvələrin əsas vəzifələri düşmənin quru, hava və dəniz qüvvələrinə, eləcə də hərbi və iqtisadi infrastruktur obyektlərinə raket zərbələrinin endirilməsindən ibarətdir. Şəxsi heyətinin sayı təxminən 15–20 min nəfər arasındadır.
Sanksiyalar, təzyiqlər və davamlı resurs məhdudiyyətləri Aerokosmik Qüvvələrini asimmetrik yanaşma tətbiq etməyə vadar etmişdir. Bu məqsədlə İİKK kəşfiyyat, müşahidə və zərbə tapşırıqları üçün istifadə olunan müxtəlif pilotsuz uçuş aparatlarının inkişafına və tətbiqinə xüsusi əhəmiyyət vermişdir.
İranın aviasiya arsenalında pilotsuz uçuş aparatları ölkənin hərbi potensialının ən sürətlə inkişaf edən istiqamətlərindən biri hesab olunur. Pilotsuz uçuş aparatlarından müxtəlif hərbi qurumlar tərəfindən istifadə olunsa da, genişlənən pilotsuz sistemlər parkının əsas operatoru İİKK-nin Aerokosmik Qüvvələridir.
İran müntəzəm olaraq Fars körfəzi və Hörmüz boğazı da daxil olmaqla sərhəd və sahilboyu ərazilərdə kəşfiyyat və müşahidə məqsədli uçuşlar həyata keçirir. Suriya və İraqda aparılan əməliyyatlar çərçivəsində isə müxtəlif tipli PUA-lardan kəşfiyyat və zərbə tapşırıqları üçün istifadə olunur. 2018-ci ildə Suriyanın şərqində keçirilən antiterror əməliyyatı zamanı İİKK ilk dəfə olaraq İran ərazisindən zərbə tipli pilotsuz uçuş aparatından istifadə etmişdir.[2]
| № | Şəkil | Komandan | Başlanğıc | Son |
|---|---|---|---|---|
| 1 |  | Musa Rəfan (1958–) | 1985 | 1990 |
| 2 | _03_(cropped).jpg) | Briqada generalı Hüseyn Dehqan (1957–) | 24 aprel 1990 | 18 yanvar 1992 |
| 3 | | Briqada generalı Məhəmməd Hüseyn Cəlali | 18 yanvar 1992 | 30 oktyabr 1997 |
| 4 | .jpg) | Briqada generalı Məhəmməd Baqir Qalibaf (1961–) | 1997 | 2000 |
| 5 | .jpg) | Briqada generalı Əhməd Kazımi (1958–2006) | 28 iyun 2000 | 25 avqust 2005 |
| 6 | _(4).jpg) | Briqada generalı Məhəmmədrza Zahidi (1960–2024) | 25 avqust 2005 | 21 yanvar 2006 |
| 7 |  | Briqada generalı Hüseyn Səlami (1960–2025) | 21 yanvar 2006 | 4 oktyabr 2009 |
| 8 | .jpg) | Briqada generalı Əmir Əli Hacızadə (1962–2025) | 4 oktyabr 2009 | 13 iyun 2025[3] |
| 9 |  | Briqada generalı Məcid Musəvi (1965–2026) | 14 iyun 2025 | 28 fevral 2026[4] |
- ↑ "Archived copy" (PDF). 24 iyun 2021 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 aprel 2021.
- ↑ "Region ölkələrinin PUA parkında İranın yeri". 25 yanvar 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 avqust 2020.
- ↑ "IDF confirms IRGC air force chief, top echelon killed in Israeli strike". Times of Israel. İstifadə tarixi: 13 iyun 2025.
- ↑ "Khamenei names Majid Mousavi as new IRGC aerospace chief after predecessor killed in Israeli strike". Times of Israel. İstifadə tarixi: 14 iyun 2025.