Şəmsi Paşa məscidi, digər adı ilə Kuşkonmaz məscidi İstanbulun Üsküdar səmtində Şəmsi Paşa küçəsində yerləşən, Osmanlı dövrünə aid tarixi bir məsciddir.[3]
| Şəmsi Paşa Məscidi | |
|---|---|
 | |
| Ölkə | |
| Yerləşir | İstanbul |
| Memar | Memar Sinan |
| Tikilmə tarixi | 1581 |
| Üslubu | Osmanlı memarlığı[2] |
| Material | qranit |
| 41°01′33″ şm. e. 29°00′40″ ş. u. | |
 |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Üsküdar sahilində yerləşən Şəmsi Paşa Məscidi 1580-ci ildə Şəmsi Əhməd Paşa tərəfindən[3] inşa edilmiş və memar Sinan tərəfindən inşa edilmişdir.[4] Məscid 1894-cü ildə baş verən zəlzələdə ciddi ziyan görsə də, növbəti il təmir olunub. Cümhuriyyət dövrünə xaraba vəziyyətdə gəlib, uzun müddət bərbad, çatlamış vəziyyətdə qaldı, hətta bir müddət heyvan sığınacağı kimi də istifadə olunub. Kompleksin inşası zamanı dünyasını dəyişən Şəmsi Əhməd Paşanın məzarı məscidə bitişikdir.[5]
Kvadrat planlı məscidin yonma daşdan tikilmiş günbəzi səkkizguşəli nağara üzərində dayanır.[3] Həyətinin biri dənizə, digəri isə parka açılan iki qapısı var.[4] Məscidin minarəsi əsas tikilinin üstündə və küncdə yerləşir.[4] Kuşkonmaz Məscidi adlandırılmasının səbəbi: Üsküdar sahilində yerləşən, Kuşkonmaz Məscidi olaraq da bilinən Şəmsi Əhməd Paşa Məscidi 1580-ci ildə Şəmsi Əhməd Paşa tərəfindən inşa edilmiş və memar Sinan tərəfindən dizayn edilmişdir. Vasvası xasiyyətinə görə Memar Sinandan quşların nəcis etməyəcəyi bir məscid tikdirməsini istədi. Usta memar daha sonra araşdırma aparıb və həllini tapıb. Quşlar küləklərin istiqamətindən təsirləndiyi üçün məscidi şimal və cənub küləklərinin kəsişdiyi yerdə tikdirib. Beləcə, quşlar daha məscidə qona bilmirdi.
- ↑ ArchINFORM (alm.). 1994.
- 1 2 https://islamansiklopedisi.org.tr/semsi-pasa-kulliyesi.
- 1 2 3 ŞEMSİ PAŞA (KUŞKONMAZ) CAMİİ, 17 Nisan 2013 tarixində Wayback Machine-də arxivləndi, istanbulkulturenvanteri.gov.tr, erişim 20 Şubat 2013.
- 1 2 3 ŞEMSİ PAŞA CAMİİ, Üsküdar Belediyesi, erişim 20 Şubat 2013.
- ↑ EBRU KARAKAYA, "Şəmsi Paşa Külliyesi", TDV İslam Ensiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/semsi-pasa-kulliyesi (erişim 03.01.2026).
- ÜSKÜDAR İLÇƏSİNDƏKİ DİNİ MƏRKƏZLƏR, Üsküdar Kaymakamlığı, erişim 20 Şubat 2013
- Muhammet Altındal (20 iyun 2017). "Üsküdar'daki Şemsipaşa Məscidi "şimdilik" xilas oldu". milligazete.com.tr. 21 iyun 2017 tarixində arxivləndi. Erişim tarixi: 19 iyun 2017.
- OpenStreetMap'te Şəmsi Paşa Məscidi ilə bağlı coğrafi məlumatları edin
- Wikimedia Commons'ta Şəmsi Paşa Məscidi ilə bağlı media faylları