Bu məqalənin ensiklopedik tələblərə cavab vermədiyinə dair şübhələr var. |
Bu səhifədə iş davam etməkdədir. |
Şamxal Həsənov - yazıçı. Təhkiyənin asta tempi, təsvirlərin sıxlığı, monoloqların çoxluğu, hadisələrə fəlsəfi baxış Şamxal Həsənovun yaradıcılığının əsas xəttini təşkil edir.
Yazıçının Azərbaycan dilində çıxan ilk kitabı "Səs və ya Qırmızı" romanıdır və bu əsər 46 ölkədən qoşulan çoxsaylı iştirakçıların qoşulduğu Avropa Sevgi Romanı müsabiqəsinin ("Prix européen roman d'amour") qısa siyahısına düşüb[1][2]. Romanda hadisələr əsasən bir ailənin daxilində - ata, ana və oğul arasında baş verir[3].
1990-cı ildə Cəlilabadda doğulub. Dövlət İdarəçilik Akademiyasında bakalavr təhsili aldıqdan sonra Fransanın l’Université de Bordeaux və l'Université Toulouse 1 Capitole universitetlərində fransız dilində magistr təhsili alıb.Fransada magistr təhsili alan Şamxal Həsənov Azərbaycan dilindən başqa türk, ingilis və fransız dillərini bilir. "Altı ay, altı gün, altı saat" romanında ikinci şəxs nəqletmə texnikasından istifadə olunur.
- "Səs və ya Qırmızı" - İflis olmuş ata beynində səslərdən yorğun düşən metafizik mövcudluğundan can qurtarmaq üçün yatağında keçmiş "canlı" həyatından və "Qırmızı" dünyasından söz açır[4]. Güclü ironiya ilə şəltaq hafizəsini dindirir, əxlaqı, doğrunu, xoşbəxtliyi və yaddaşı sorğulayır. Ailənin təsirli hekayəsi boyunca özünün axtaran xəyalpərəst oğuıun iç səslərini və ailəsini hər vəchdə qoruyan, oğlunu gerçəkliyə gətirməyə çalışan, ondan atasının təkrarının görməkdən çəkinən ananın iç səslərini eşidirk. Əsas sualın qoyuluşu belədir: Ananın rasionallığı qalıb gələcək, yoxsa oöulun kitablara meyl edən həssaslığı? Suallara cavab axtaran oxucu obrazların dünyasına onların gözündən baxır, müxtəlif heyvanların və Vicdanın əsas hadisələrə çarpazlaşan monoloqlarını dinləyir.
- "Altı ay, altı gün, altı saat" - baldızının gənc qızına vurulan Kənan duyğularını böyük çətinliklə içində basdırmağa nail olsa da, oğlu həmin qızla evlənib eyni evdə yaşamağa başlayanda vəziyyət dəyişir[5]. Evlililiyo beşinci ilində isə hadisələr cığırından çıxır və sirr pərdəsi aralanmağa başlayır. İlk duyuq düşən evin xanlmı - qızın xaalsı və qayınanası çəkdiyi əzabı içində yaşamağa, doğma bacısına belə heç nə deməməyə məhkumdur? Mürəkkəb psixoloji vəziyyət çılpaq əhalatçılıqla deyil, yüksək texniki ustalıqla işlənir. Günahkarlıq hissi, vicdan əzabı və özünəbəraət üçbucağı təkcə qəhrəmanları deyil, yazıçını da, oxucunu da burulğana saklr. Roman həm mözvusuna, həm də üslubuna gprə milli nəsrin yeniliklərindəndir.
- Mən qoyunam - hekayə kəsilməyə hazırlaşan bir qoyunun dilindən nəql olunan monoloqdur və satirik, fəlsəfi, emoional elementlər ilə zəngindir. Qoyun insanların onları düşüncəsi hesab etmələrinə kəskin etiraz edir, tarix boyu daşıdığı dini, mifoloji, pakrtiki əhəmiyyəti ni qürurla vurğuıayır və kəsilməyə hazırlaşarkən qorxu, təslimyyt və fəlsəfi düşüncələrə arasında ilişib qalır[6].
- Mən vicdacam
- Mən bayquş bəyazam - Əsərdə özünü "Bayquş bəyazam" kimi təqdim edən bir bayquş özünün timsalında insanlardaın tənahlıqları, daxili qaranlıqları, özünüdərk və insan təbiətinin gizli tərəfləri haqqında düşüncələrini bölüşür[7]. Hekayə simvolik dillə insan psixologiyaını, ikiüzlülük, qorxu, özünü aldatma kimi mövzuları işləyir.
- Kalenderhane məscidinin itiyəm - birinci şəxsdən nəql olunan fəlsəfi-alleqorik hekayə İstanbulda yerləşən, əvvəl Bizans kilsəsi, Osmanlı fəthindən sorna mədrəsə, daha sonra isə məscid kimi istifadə olunan Kalenderhane binasınn həyatında yaşayan itin daxili monoloqu üzərində qurulub. Hekayə it olan evə mələyin girməməsi aforizmi ilə başlayır[8], daha sonra isə itin dili ilə sosio-psixoloji analiz aparılaraq insanların cahil, riyakar və nifaq yaradan əməlləri ifşa edilir[9].
- Biz - üç yarasa
- Cetonia Aurata mənəm!
- ↑ https://www.qanun.az - Şamxal Həsənov. İstifadə tarixi: 11 noyabr 2025.
- ↑ https://kulis.az - Azərbaycanlı yazıçının əsəri nüfuzlu mükafatın qısa siyahısına düşdü. İstifadə tarixi: 12 noyabr 2025.
- ↑ https://kitabevim.az - Səs Və Ya Qırmızı, Şamxal Həsənov. İstifadə tarixi: 11 noyabr 2025.
- ↑ https://alinino.az - Səs və ya qırmızı. İstifadə tarixi: 20 noyabr 2025.
- ↑ https://www.qanun.az - Altı Ay, Altı Gün, Altı Saat. İstifadə tarixi: 20 noyabr 2025.
- ↑ https://www.kulis.az - Mən Qoyunam. İstifadə tarixi: 12 dekabr 2025.
- ↑ https://www.kulis.az - Mən Bayquş Bəyazam. İstifadə tarixi: 22 noyabr 2025.
- ↑ https://shamkhalhasanov.wordpress.com - KALENDERHANE MƏSCİDİNİN İTİYƏM. İstifadə tarixi: 6 yanvar 2026.
- ↑ https://kulis.az - Kalenderhane Məscidinin İtiyəm. İstifadə tarixi: 6 yanvar 2026.