Şiş antigenləri xərçəng hüceyrələri tərəfindən istehsal olunan və orqanizmdə immün cavab doğura bilən antigenlərdir.[1][2] Bu xüsusiyyətlərinə görə, şiş antigenləri xərçəngin immunoterapiyasında əsas hədəf obyektlərdən biri hesab olunur. Bundan əlavə, bu antigenlər xərçəngin diaqnostikasında müəyyən edilən onkomarkerlərdən biridir.[3]

Orqanizmdə şiş antigenləri xərçəng hüceyrələrinin dəyişmiş genomu nəticəsində yaranır. Bu dəyişikliklər nəticəsində orqanizm üçün yad olan gen məhsulları və ya yalnız embrional inkişaf dövründə mövcud olan zülallar meydana çıxa bilər. Bu yad məhsullar hüceyrənin sitoplazmasında, səthində, həmçinin xarici hüceyrə mühitində yerləşə bilər.[4][5]
İlk şiş antigeni MAGEA1 (melanoma antigen family A, 1) 1991-ci ildə Brüsseldə yerləşən Lüdvig Xərçəng Tədqiqatları İnstitutunda Pyer van der Brüggen və həmkarları tərəfindən kəşf edilmişdir.[6]
O vaxtdan bəri 2000-dən çox müxtəlif şiş antigeni müəyyən edilmişdir.[7]
Xərçəngin müalicəsi üçün ideal olan antigen yalnız şiş hüceyrəsinin özündə istehsal olunan,[8] onun daxilində və ya səthində yerləşən və maksimum miqdarda ifadə olunan antigen hesab olunur.
Bir sıra şiş antigenlərinə qarşı terapevtik monoklonal anticisimlər hazırlanmışdır.[9]
- HER2/neu — bu antigen süd vəzi karsinoması ilə xəstələnən qadınların təxminən 20%-ində aşkar olunur.,[10][11]
Anticisim: TrastuzumabAnticisim: Trastuzumab
- EGFR — yoğun bağırsaq karsinomalarının 80%-də müəyyən edilir.[12]
Anticisim: Setuksimab
- VEGF — metastaz vermiş kolorektal (yoğun bağırsaq) karsinomasının antigenidir.
Anticisim: Bevasizumab
- CAMPATH-1 antigeni — xroniki limfoleykoz xəstəliyində ifadə olunur.
Anticisim: Alemtuzumab
- HLA-DR — kəskin limfoblast leykoz, xroniki limfoleykoz və Qodjkin olmayan limfomalar zamanı aşkar edilir.
Anticisim: Apolizumab
- G. Parmiani u. a.: Unique human tumor antigens: immunobiology and use in clinical trials. Arxiv surəti 19 iyun 2010 tarixindən Wayback Machine saytında In: J Immunol 178, 2007, S. 1975—1979. PMID 17277099 (Review)
- ↑ Под ред. Дмитриевой Л. А., Максимовского Ю. М. Терапевтическая стоматология: руководство. ГЭОТАР-Медиа.
- ↑ Семейная энциклопедия здоровья. Эксмо. 2011. ISBN 9785457275089, 5457275086.
- ↑ A. Dalgleish und H. Pandha: Tumor antigens as surrogate markers and targets for therapy and vaccines. In: Adv Cancer Res 96, 2007, S. 175—190. PMID 17161680 (Review)
- ↑ dkfz: Das Immunsystem: Hat es bei Krebspatienten versagt? Arxiv surəti 31 avqust 2009 tarixindən Wayback Machine saytında vom 7. August 2003
- ↑ K. Kokowski: Zelluläre Immunantwort gegen die Tumorantigene Muzin und Telomerase bei Patienten mit Mammakarzinom. Arxiv surəti 2 dekabr 2013 tarixindən Wayback Machine saytında Dissertation, F U Berlin, 2008.
- ↑ P. van der Bruggen u. a.: A gene encoding an antigen recognized by cytolytic T lymphocytes on a human melanoma. In: Science 254, 1991, S. 1643—1647. PMID 1840703
- ↑ F. Yang und X. F. Yang: New concepts in tumor antigens: their significance in future immunotherapies for tumors. Arxiv surəti 27 aprel 2014 tarixindən Wayback Machine saytında (PDF-Datei; 245 kB) In: Cell Mol Immunol 2, 2005, S. 331—341. PMID 16368059 (Review)
- ↑ Юлия Молочкова, Владимир Молочков. Дерматоонкология. Лечение. Литрес. 2022.
- ↑ Bruce H. Thiers; Nicholas Strat; Alan N. Snyder; Patrick M. Zito. "Cutaneous Horn". National Library of Medicine (ingilis). 24 noyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 noyabr 2022.
- ↑ Вячеслав Кусов. Карманный справочник дерматолога. ЛитРес. 2022. 151.
- ↑ Braun-Falco's dermatology (3rd ed). Heidelberg: Springer. 2009. ISBN 978-3-540-29312-5, 3-540-29312-4.
- ↑ "Что такое кожный рог и как его вылечить". lazersvit.com. 7 noyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 noyabr 2022.