Butun axtardiqlarinizi tapmaq ucun buraya: DAXIL OLUN
  Mp4 Mp3 Axtar Yukle
  Video Axtar Yukle
  Shekil Axtar Yukle
  Informasiya Melumat Axtar
  Hazir Inshalar Toplusu
  AZERI CHAT + Tanishliq
  Saglamliq Tibbi Melumat
  Whatsapp Plus Yukle(Yeni)

  • Ana səhifə
  • Təsadüfi
  • Yaxınlıqdakılar
  • Daxil ol
  • Nizamlamalar
İndi ianə et Əgər Vikipediya sizin üçün faydalıdırsa, bu gün ianə edin.
 Kömək
Kitab yaradıcısı ( deaktiv et )
 Bu səhifəni kitabınıza əlavə edin Kitabı göstər (0 səhifə) Səhifə təklif edin

Şibalba

Mayya mifologiyasında yeraltı aləm
  • Məqalə
  • Müzakirə

Şibalba (mayya: ʃiɓalˈɓa, kiçe: Mitnal) — Mayya mifologiyasında yeraltı aləm və ya axirət yurdu.

Ölüm tanrısı və yeraltı dünyanın hökmdarı Ax-Puç (Drezden kodeksi).

Etimologiya və lokasiyası

Şibalba, "Qoruxunun Yeri" olaraq tərcümə edilir.[1] Mayyalara görə Şibalbada xəstəliyin və ölümün ruhları hökmranlıq edirlər. Bəzi hekayələrə görə isə Şibalbanın fiziki olaraq mövcud olduğu yer Orion dumanlığıdır. XVI əsrdə Verapazdakı inanclara görə Şibalbaya giriş Kopanın yaxınlığında yerləşən bir mağaradandır. Belə ki, soykökləri mayyalara gedib çıxan kiçe xalqından olanlar həmin bölgəni hələ də ölüm ilə əlaqələndirirlər. Bundan başqa da Belizdəki mağara sistemləri də Şibalbanın girişi hesab olunur. Yenə kiçe xalqına görə Şibalbaya aparan yolun başqa bir indeqrasiyası Samanyolu qalaktikasında yerləşən qaranlıq yarıqdadır.[2]

 
Şibalba tanrılarının təsvir olunduğu Gec Klassik dövrə aid mayya vazası (Kral Ontario muzeyi).

Şibalbanın sakinləri

Mayyaların müqəddəs kitabı Popol-Vuxa görə Şibalba yer səthinin altında yerləşir. Şibalba sakinlərinin kimlikləri aydın deyil. Lakin onlar çox vaxt insana bənzər şəkildə təsvir olunurlar. Şibalba "Şibalbanın Ağaları" olaraq adlandırılan on iki tanrı və ya hökmdar tərəfindən idarə olunur. Mayyalara görə bu tanrılar insanları xəstəliklərə yoluxdururlar. Misal üçün Ах-Alpux və Ax-Alkana insanları sarılıq xəstəliyinə yoluxduran tanrılardır. Həmçinin Şibalbada insanlara işkəncə verilən yerlər vardır. Bu yerlər "İmtahan (sınaq) evleri" adlanır. Şibalbanın məqsədi insanın ruhunu işkəncə ilə bədənindən ayırmaqdır. Doqquz təbəqədən və ya səviyyədən ibarət olan Şibalbada bu "ev"lərin sayı altıdır:

  • Soyuğun evi,
  • Alovun Evi,[3]
  • Yaquarın evi,
  • Yarasanın evi (yarasa formasında olan tanrı Kamasots tərəfindən idarə olunur),
  • Obsidian bıçaqların evi,
  • Zülmətin evi. Burada Şibalba tanrıları yaşayır.[4]

İstinadlar

  1. ↑ "Native American Creation Stories". Archived from the original on 4 yanvar 2011. İstifadə tarixi: 28 fevral 2025.
  2. ↑ "The Mayan Sacbe System Analyzed as an Information Web". 26 iyun 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 fevral 2025.
  3. ↑ "100. Братья в «Домах» Шибальбы". Archived from the original on 23 aprel 2025. İstifadə tarixi: 28 fevral 2025.
  4. ↑ "Боги преисподней у древних майя". Archived from the original on 23 yanvar 2025. İstifadə tarixi: 28 fevral 2025.
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Şibalba&oldid=8356675"
Informasiya Melumat Axtar