Alnilam — Orion bürcündə yerləşən ulduz. Alnilam, +1.69 böyüklüyündə mavi supernəhəngdir və ən parlaq ulduzlardan biridir. Parlaqlığına görə səmada 30-cu, Orion bürcündə isə 4-cü yerdədir. Mintaka və Əlnitak ulduzları ilə birlikdə bir çox qədim mədəniyyətlərdə müxtəlif adlarla tanınan Orion kəmərini əmələ gətirir. Alnilam (ε Orionis) bu asterizmdə orta ulduzdur.
| Əlnilam | |||
|---|---|---|---|
| Ulduz | |||
 | |||
| Müşahidə məlumatları (Dövr J2000.0) |
|||
| Birbaşa çıxma | 5s 36d 12,81s[1] | ||
| Meyl | −1° 12′ 6,91″[1] | ||
| Məsafə | 366 ± 70 parsek[2] | ||
| Görünən ulduz ölçüsü (V) | 1,69[3] | ||
| Bürc | Orion | ||
| Astrometriya | |||
| Radial sürəti (Rv) | 27,3 ± 0,8 km/san[4] | ||
| Fərdi hərəkət | |||
| • Birbaşa çıxma | 1,44 ± 0,42 mas/il[1] | ||
| • Meyl | −0,78 ± 0,19 mas/il[1] | ||
| Parallaks (π) | 1,65 ± 0,45 mas[1] | ||
| Mütləq ulduz ölçüsü (V) | −6,95 | ||
| Spektral xüsusiyyətləri | |||
| Ulduz təsnifatı | B0Ia[5][6][…] | ||
| Rəng indeksi | |||
| • B−V | −0,18 | ||
| • U−B | −1,03 | ||
| Fiziki xüsusiyyətləri | |||
| Kütləsi | 34,6 M☉ | ||
| Radiusu | 24 R☉ | ||
| Temperaturu | 24.670 K[7] | ||
| İşıqlandırma gücü | 832.000 L☉ | ||
| Fırlanma | 55 km/san[8][9] | ||
| Orbit elementləri | |||
|
|||
| Verilənlər bazasında məlumat | |||
| SIMBAD | * eps Ori | ||
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |||
Alnilam səma naviqasiyasında istifadə edilən 58 ulduzdan biridir. Orta enliklər üçün Alnilam 15 dekabr gecə yarısı səmada ən yüksək mövqeyinə çatır.[10]
Nisbətən sadə spektri bu ulduzu ulduzlararası mühiti öyrənmək üçün faydalı edir. Növbəti milyon il ərzində qırmızı supernəhəngə çevriləcək və supernova kimi partlayacaq. Alnilam işıqlandırdığı və parlaq əks etdirmə dumanlığı yaradan NGC 1990 molekulyar buludu ilə əhatə olunmuşdur. Ulduzun ulduz küləyi 2000 km/s sürətə çata bilər ki, bu da Günəşinkindən 20 milyon dəfə çox kütlə itkisinə səbəb olur.[11]
Alnilam adı ərəb mənşəlidir və "An-Niżām" sözündən gəlir, mənası "mirvari sırası" və ya "boyunbağı" deməkdir. Bu ad Orionun Kəməri ulduzlarının düz xətt üzrə düzülməsi ilə əlaqəlidir.
Xüsusiyyətlər
- Ulduz tipi: Spektral sinfi B0 Ia (mavi supernəhəng)
- Parlaqlıq (Vizuallıq dərəcəsi): +1.69 (çılpaq gözlə asanlıqla görünür)
- Məsafə: Təxminən 2,000 işıq ili
- Temperatur: Təxminən 25,000 K
- Kütlə: Günəşin təxminən 40 dəfə çoxu
- Şüa: Günəşdən təxminən 30 dəfə böyük
8 Parlaqlıq: Günəşdən 275,000 dəfə daha parlaq
- Yerəşdiyi bürc: Orion
- Kütlə itkisi: Alnilam güclü ulduz küləkləri səbəbindən böyük miqdarda kütlə itirir.
- 1 2 3 4 5 Leeuwen F. v. Validation of the new Hipparcos reduction (ing.). // Astron. Astrophys. / T. Forveille EDP Sciences, 2007. Vol. 474, Iss. 2. P. 653–664. ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846 doi:10.1051/0004-6361:20078357 arXiv:0708.1752
- ↑ Megier A., Strobel A., Galazutdinov G. A., Krełowski J. The interstellar Ca II distance scale (ing.). // Astron. Astrophys. / T. Forveille EDP Sciences, 2009. Vol. 507, Iss. 2. P. 833–840. ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846 doi:10.1051/0004-6361/20079144
- ↑ Ducati J. R. Catalogue of Stellar Photometry in Johnson's 11-color system (ing.). // (untranslated) VizieR, 2002. Vol. 2237.
- ↑ Gontcharov G. A. Pulkovo Compilation of Radial Velocities for 35 495 Hipparcos stars in a common system (ing.). // Ast. Lett. / R. Sunyaev Nauka, Springer Science+Business Media, 2006. Vol. 32, Iss. 11. P. 759–771. ISSN 1063-7737; 1562-6873; 0320-0108 doi:10.1134/S1063773706110065 arXiv:1606.08053
- ↑ Morgan W. W., Keenan P. C., Morgan W. W., Keenan P. C. Spectral Classification, Spectral classification (ing.). // Annu. Rev. Astron. Astrophys. / S. Faber, E. v. Dishoeck, R. Kennicutt, L. Goldberg, G. Burbidge, R. Blandford Annual Reviews, 1973. Vol. 11, Iss. 1. P. 29–50, 29. ISSN 0066-4146; 1545-4282 doi:10.1146/ANNUREV.AA.11.090173.000333
- ↑ Walborn N. R. Some Spectroscopic Characteristics of the OB Stars: an Investigation of the Space Distribution of Certain OB Stars and the Reference Frame of the Classification (ing.). // The Astrophysical Journal: Supplement Series AAS, 1971. Vol. 23. P. 257–282. ISSN 0067-0049; 1538-4365 doi:10.1086/190239
- ↑ Zorec J., Cidale L., Arias M. L., Muratore M. F., Torres A. F., Martayan C. Fundamental parameters of B supergiants from the BCD system. I. Calibration of the (λ_1, D) parameters into Teff (ing.). // Astron. Astrophys. / T. Forveille EDP Sciences, 2009. Vol. 501, Iss. 1. P. 297–320. ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846 doi:10.1051/0004-6361/200811147 arXiv:0903.5134
- ↑ Simón-Díaz S., Godart M., Castro N., Herrero A., Puls J., Telting J., Grassitelli L., Aerts C. The IACOB project. III. New observational clues to understand macroturbulent broadening in massive O- and B-type stars (ing.). // Astron. Astrophys. / T. Forveille EDP Sciences, 2016. Vol. 597. 17 p. ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846 doi:10.1051/0004-6361/201628541 arXiv:1608.05508
- ↑ Burssens S., Simón-Díaz S., Bowman D. M., Holgado G., Michielsen M., de Burgos A., Castro N., Barbá R. H., Aerts C. Variability of OB stars from TESS southern Sectors 1-13 and high-resolution IACOB and OWN spectroscopy (ing.). // Astron. Astrophys. / T. Forveille EDP Sciences, 2020. Vol. 639. P. 61. ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846 doi:10.1051/0004-6361/202037700 arXiv:2005.09658
- ↑ Oplištilová, A.; Mayer, P.; Harmanec, P.; Brož, M.; Pigulski, A.; Božić, H.; Zasche, P.; Šlechta, M.; Pablo, H.; Kołaczek-Szymański, P. A.; Moffat, A. F. J.; Lovekin, C. C.; Wade, G. A.; Zwintz, K.; Popowicz, A.; Weiss, W. W. "Spectrum of the secondary component and new orbital elements of the massive triple star δ Ori A". Astronomy and Astrophysics. 672. 2023: A31. arXiv:2301.10290. Bibcode:2023A&A...672A..31O. doi:10.1051/0004-6361/202245272.
- ↑ Knobel, E. B. "The name of epsilon Orionis". The Observatory. 32. sentyabr 1909: 357. Bibcode:1909Obs....32..357K.