Ət-Tarix əl-Kəbir (ərəb. التاريخ الكبير) — Buxarinin[1] hədis raviləri haqqındakı əsəri.
| Ət-Tarix əl-Kəbir | |
|---|---|
| ərəb. al-Tārīkh al-Kabīr ərəb. التاريخ الكبير | |
| Müəllif | Buxari |
| Mövzu | rical, bioqrafiya |
| Orijinalın dili | ərəb dili |
"Ət-Tarix əl-Kəbir" Buxarinin "əl-Cəmius-səhih"indən sonra ən mühüm əsəridir. Əsəri Buxari on səkkiz yaşı olanda yazmağa başlamış və vəfatına yaxın bir tarixdə tamamlamışdır.
"Ət-Tarix əl-Kəbir" səhabə, tabiin və təbəut-tabiin başda olmaqla, Buxarinin dövrünə qədər hədis rəvayət etmiş kişi, qadın, "siqa" və ya "zəif" ravilərin qısa məlumatlarını ehtiva edir. Əsər qismən əlifba sırası ilə tərtib edimiş və eyni hərflə başlayan adlar öz aralarında qruplaşdırılmışdır. Əsərdə ilk əvvəl Məhəmməd peyğəmbərin həyatına yer verilmiş, ardınca adı Məhəmməd olan şəxslər sıra ilə verilmişdir. Adı eyni olan şəxslərdə öncəlik səhabələrə verilmişdir. Səhabələrdən sonrakı ravilər ata adlarına görə əlifba sırası ilə düzülmüşdür. Ata adı məlum olmayanları isə hər bölmənin sonunda qeyd edilmişdir. Adların ardınca adları məlum olmayıb ata adları ilə tanınanlar, son bölmədə isə künyələri ilə məşhur olan şəxslər verilmişdir. 1001 şəxsin künyələrinin verildiyi bölmə (Kitabül-Künə) bəzi alimlər tərəfindən Buxarinin müstəqil bir əsəri zənn edilərək nəşr edilmişdir (Heydərabad: hicri 1360). Əsərdə həmçinin 2500-ə yaxın hədis və 13500 ətrafında tərcümeyi-hal vardır.[2]
"Ət-Tarix əl-Kəbir" müxtəlif formalarda nəşr edilmişdir (Beyrut: 1986, 2001 və s.).[3]
- ↑ "كتاب التاريخ الكبير للبخاري". Əl-Məktəbətü əş-Şamilə. 8 fevral 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2026.
- ↑ Buxari, Əbu Abdullah. Ət-Tarixül-kəbir (ərəb). I–IX. Beyrut. 2001.
- ↑ Ağırman, Cemal. "et-Tarihul-Kebir". TDV İslâm Ansiklopedisi. 2011. 8 fevral 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2026.