Ağ qızılgül

Ağ qızılgül
Ağ qızılgül
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superrozidlər Klad: Rozidlər Klad: Fabidlər Dəstə: Gülçiçəklilər Fəsilə: Gülçiçəyikimilər Yarımfəsilə: Qızılgülkimilər Triba: Qızılgülkimilər Cins: İtburnu Növ: Ağ qızılgül
Beynəlxalq elmi adı
	Rosa × alba L., 1753;
ITIS	504815
NCBI	267226
EOL	631604

Ağ qızılgül (lat. Rosa × alba) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin i̇tburnu cinsinə aid bitki növü.

Arealı

Sibir, Avropa, Asiya və Şimali Amerikada yayılmışdır.

Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü 2-3 m olan koldur. Budaqları və gövdəsi möhkəm, qarmaqvari tikanlarla örtülmüşdür. Yarpaqları ellipsvari və ya tərs yumurtavari olmaqla 3-5 ədəddir. Yarpaqcıqlarının kənarı zəif dişlidir. Üst və alt hissədən zəif tükcüklərlə örtülüdür. Çiçəkləməsi may ayının əvvəllərindən başlayaraq iyun ayının axırına qədər davam edir. Bu növ vegetasiya müddətində bir dəfə çiçəkləyir. Çiçəyi çox ətirli, ağ, alabəzək və sarı rəngdə olur, diametri 8 sm-ə qədərdir, çiçək salxımında tək-tək yerləşir. Meyvəsi payızda yetişir, qırmızı rəngli kürə formasındadır.

Ekologiyası

Xarici mühit şəraitinə tələbkar deyil, kölgəyə, xəstəlik və zərərvericilərə davamlıdır.

Azərbaycanda yayılması

Respublikamızın bir çox rayonlarında mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi

Bitkinin ləçəklərindən alınan efir yağının tərkibində 1,02% limonene, 0,42% nononal, 0,32% linalol, 47.76% fenil etil spirti vardır ki, bundan da ətriyyatda və tibbdə geniş tətbiq edilir. Yaşıllaşdırmada Rosa "Voria Dej" formasından da istifadə olunur.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

Rosa × alba var. typica Heinr.Braun
Rosa × collina subsp. alba (L.) Čelak.

Heterotipik sinonimləri

Crepinia × collina (Jacq.) Gand.
Rosa × alba var. campaniformis Ser.
Rosa × alba coelestris A.Dupont ex Thory
Rosa × alba corymbosa Thory
Rosa × alba cymbifolia Thory
Rosa × alba var. cymbifolia (Redouté & Thory) Heinr.Braun
Rosa × alba var. florepleno Andrews
Rosa × alba foliacea Thory
Rosa × alba var. incarnata (Mill.) Weston
Rosa × alba inermis A.Dupont ex Thory
Rosa × alba var. leeana Sweet
Rosa × alba var. multiplex Ser.
Rosa × alba plena Rössig
Rosa × alba regalis Thory
Rosa × alba var. rubicunda Rössig
Rosa × alba semiduplex Andrews
Rosa × alba var. semiplena Ser.
Rosa × alba semiplena Thory
Rosa × alba var. suaveolens (Dieck) Rehder
Rosa × alba f. suaveolens Dieck
Rosa × alba var. tenuisepala Heinr.Braun
Rosa × alba var. vulgaris Ser.
Rosa × andegavensis collina (Jacq.) Ducommun
Rosa × boreykiana Déségl.
Rosa canina var. collina (Jacq.) Ser.
Rosa canina f. collina (Jacq.) Batt.
Rosa canina subsp. collina (Jacq.) Fr.
Rosa canina var. hortensis Griess.
Rosa × christii Wiesb.
Rosa × collina Jacq.
Rosa × collina var. archetypa Dumort.
Rosa × collina var. boreykiana (Besser) Heinr.Braun
Rosa × collina f. catarractarum Borbás
Rosa × collina var. catarractarum (Borbás) Heinr.Braun
Rosa × collina var. christii (Wiesb.) Heinr.Braun
Rosa × collina var. clusiana Heinr.Braun
Rosa × collina var. constricta Guépin
Rosa × collina f. denticulata Borbás
Rosa × collina var. foetida Thory
Rosa × collina var. hierosolymitana Ker.-Nagy
Rosa × collina var. leucographa J.B.Keller
Rosa × collina var. lloydii (Déségl.) Rouy & E.G.Camus
Rosa × collina var. megalantha (Borbás & Wiesb.) Heinr.Braun
Rosa × collina f. megalantha Borbás & Wiesb.
Rosa × collina monsoniana Thory
Rosa × collina var. mygindiana Heinr.Braun
Rosa × collina f. oberbergensis Hanausek
Rosa × collina var. ornata Heinr.Braun
Rosa × collina var. pallescens Woods
Rosa × collina var. persimilis (Gand.) Heinr.Braun
Rosa × collina subsp. saxatilis (Steven ex M.Bieb.) Nyman
Rosa × collina var. sylvestris Dumort.
Rosa × collina var. typica Heinr.Braun
Rosa × collina var. vineticola Heinr.Braun
Rosa × dumetorum f. catarractarum (Borbás) Borza
Rosa × dumetorum var. collina (Jacq.) Chevall.
Rosa × dumetorum f. collina (Jacq.) Borza
Rosa gallica var. incarnata (Mill.) Rehder
Rosa gallica proles incarnata (Mill.) Rouy & E.G.Camus
Rosa × incarnata Mill.
Rosa × lloydii Déségl.
Rosa × persimilis Gand.
Rosa × saxatilis Steven ex M.Bieb.
Rosa sylvestris Rchb.

İstinadlar

↑ Linnaeus C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 1. S. 492.

Həmçinin bax

[_dfb16bd4f7f13cef-1] Linnaeus C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 1. S. 492.

[1]