Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı ölkənin silahlı qüvvələrinə ümumi rəhbərliyi həyata keçirən ali dövlət vəzifəli şəxsdir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına əsasən bu səlahiyyət Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən həyata keçirilir.
| Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı | |
|---|---|
| Vəzifədədir İlham Əliyev 31 oktyabr 2003-cü ildən | |
| Ölkə | |
| Başçılıq edir |
|
| Müraciət forması | Cənab Ali Baş Komandan |
| Səlahiyyət müddəti | 7 il |
| Təsis tarixi | 9 oktyabr 1991 |
| Vəzifədə birinci | Ayaz Mütəllibov |
| Rəsmi saytı | president.az |
Ali Baş Komandan Silahlı Qüvvələrinin idarə edilməsində vahid və mərkəzləşdirilmiş rəhbərliyi təmin edir. Silahlı Qüvvələrin hazırkı Ali Baş Komandanı İlham Əliyevdir.
Azərbaycan Respublikasında Ali Baş Komandan institutunun formalaşması dövlət müstəqilliyinin bərpası dövrünə təsadüf edir. 9 oktyabr 1991-ci il tarixli "Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri haqqında" Qanunla bu vəzifənin Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə verilməsi müəyyən edilmişdir.[1]
12 noyabr 1995-ci ildə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası Silahlı Qüvvələrin yaradılmasını və Ali Baş Komandan institutunu birbaşa müəyyən etmişdir. Konstitusiyanın 9-cu maddəsində Azərbaycan Respublikasının öz təhlükəsizliyini və müdafiəsini təmin etmək məqsədilə Silahlı Qüvvələr və başqa silahlı birləşmələr yaratdığı, müharibəni beynəlxalq münaqişələrin həlli üsulu kimi rədd etdiyi, habelə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin həm də Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı olduğu təsbit edilmişdir.[2]
Sonrakı illərdə Ali Baş Komandan anlayışı qanunvericilikdə daha dəqiq ifadə olunmuş, Silahlı Qüvvələrin idarə edilməsi vahid və mərkəzləşdirilmiş rəhbərlik prinsipi əsasında formalaşdırılaraq fəaliyyətin ardıcıllığı və operativliyi təmin edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı:
- Silahlı Qüvvələrə ümumi rəhbərliyi həyata keçirir;
- Səfərbərlik və müharibə (silahlı münaqişə) dövründə Silahlı Qüvvələrin tərkib hissələri arasında səlahiyyət bölgüsünü müəyyən edir;
- Silahlı Qüvvələrin birgə fəaliyyətini öz əmrləri və göstərişləri ilə təmin edir;
- Silahlı Qüvvələrin fəaliyyətinə ümumi nəzarəti həyata keçirir və dövlətin hərbi təhlükəsizliyinin təmin olunmasına cavabdehlik edir.[3]
| № | Portret | Adı, atasının adı, soyadı | Səlahiyyətlərin başlanması | Səlahiyyətlərin sonu |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ayaz Niyazi oğlu Mütəllibov (1938–2022) |
16 dekabr 1991[4] | 6 mart 1992 | |
| i. e. | Yaqub Cavad oğlu Məmmədov (1941–) |
6 mart 1992 | 14 may 1992 | |
| (1) | Ayaz Niyazi oğlu Mütəllibov (1938–2022) |
14 may 1992 | 18 may 1992 | |
| i. e. | İsa Yunis oğlu Qəmbər (1957–) |
18 may 1992 | 17 iyun 1992 | |
| 2 | Əbülfəz Qədirqulu oğlu Elçibəy (1938–2000) |
17 iyun 1992 | 24 iyun 1993 | |
| 3 | Heydər Əlirza oğlu Əliyev | 24 iyun 1993 | 10 oktyabr 1993 | |
| 10 oktyabr 1993 | 31 oktyabr 2003 | |||
| 4 | İlham Heydər oğlu Əliyev (1961–) |
31 oktyabr 2003 | Hal-hazırda | |
- ↑ "Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu". e-qanun.az. 9 oktyabr 1991.
- ↑ "Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası". e-qanun.az. 12 noyabr 1995.
- ↑ "Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu". e-qanun.az. 29 dekabr 2017.
- ↑ "Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Baş komandanı vəzifəsini üzərinə götürməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı". e-qanun.az. 16 dekabr 1991.