Azərbaycan–Estoniya münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Estoniya arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. Hər iki ölkə bir müddət Rusiya imperiyasının və SSRİ-nin bir hissəsi olmuşdur. Azərbaycanın Tallin şəhərində səfirliyi mövcuddur. Amma, Estoniya Azərbaycan ilə Estoniyanın Ankaradakı (Türkiyə) səfirliyi vasitəsilə əlaqə saxlayır. Hər iki ölkə Avropa Şurası-nın və ATƏT-in tam hüquqlu üzvüdür. Azərbaycan Gürcüstan ilə birlikdə Estoniyanın Cənubi Qafqazda müttəfiqidir. Estoniyada təxminən 2500 azərbaycanlı yaşayır[2].
| Azərbaycan–Estoniya münasibətləri | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 | |||||
|
|||||
| Estoniyadaki Azərbaycanin səfirliyi | |||||
| Səfir | Anar Məhərrəmov[rus.][1] | ||||
| Ünvan | Tallin, Pirita tee 20/2, 10127 | ||||
| Türkiyədəki Estoniyanin səfirliyi | |||||
| Səfir | Annely Kolk | ||||
| Ünvan | Ankara, Çankaya, Qaziosmanpaşa, Gölgeli Sok., 16 100 Yıl Mahallesi 06700 | ||||
| Digər | |||||
| Quruluş tarixi | 20 aprel 1992 | ||||
| Dövriyyə | 0,016 mlrd doll. (2024) | ||||
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |||||
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin aprel ayının 20-də qurulmuşdur[3].
Azərbaycanın Estoniya Hökumətinə birinci səfəri 1996-cı ildə baş tutmuşdur. Səfərdən bir neçə gün əvvəl Estoniyanın Xarici İşlər Naziri Siym Kallas Azərbaycana rəsmi səfər etmişdir və bir sıra bəyanatlar imzalamışdır. 2000-ci ildə Azərbaycanın Milli Məclisində Azərbaycan-Estoniya parlamentlərarası işçi qrupu yaradılmışdır.[4] Estoniya Azərbaycanın Avropa Şurasında iştirakını və Avro-Atlantik strukturuna Azərbaycanın inteqrasiyasını dəstəkləyir.[5] Estoniya prezidenti Tomas İlves 2009-cu ildə Azərbaycana rəsmi səfər etmişdir. 2010-cu ildə isə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Estoniyaya səfər etmişdir.[6] Estoniya Dağlıq qarabağla bağlı olan məsələləri dəstəkləyir və danışıqların sülh yolu ilə həll olunmasının tərəfdarıdır. Estoniyanın keçmiş Xarici İşlər Naziri Kristina Oyland bildirir ki, Dağlıq Qarabağ azərbaycanın ayrılmaz bir parçasıdır.[7] Azərbaycan Estoniya ilə viza rejimini ləğv etmişdir. Estoniya həmçinin NATO-nun sülh missiyaları çərçivəsində Azərbaycan ilə əməkdaşlıq edir.[8] Azərbaycan yüksək səviyyədə siyasi dialoqları genişləndirir.
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Estoniya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir[9]. Bu işçi qrupu 7 mart 1997-ci il tarixində "Azərbaycan-Baltikyanı ölkələri (Latviya, Litva, Estoniya) parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu" adı ilə yaradılmış və ilk rəhbəri Yusif Vəkilov olmuşdur[10]. Bu işçi qrupu indiki adla 5 dekabr 2000-ci il tarixindən adlandırılmışdır[11]. 4 mart 2016-cı il tarixindən Hacı Salayev işçi qrupunun rəhbəridir[9].
Estoniyaya gedən ümumi pasportlara, həmçinin xidməti və xüsusi pasportlar malik Azərbaycan vətəndaşları üçün Şengen vizası tələb edilir[12]. Diplomatik pasportlar üçün 90 günə qədər viza tələb edilmir[12].
Son illərdə iqtisadi münasibətlər o qədər də əhəmiyyət kəsb etmir, amma onlar böyük potensiala malikdirlər. Hər iki ölkə İnformasiya texnologiyaları və bank işi sahəsində yaxından əməkdaşlıq edir[13].
1990-cı ildən Tallində Azərbaycan Bazar məktəbi fəaliyyət göstərir. Şərq Mədəniyyəti Universitenin bir filialı da Estoniyada yerləşir. Bu universitet Zərifə Əliyevanın adını daşıyır[19].
- ↑ "A.A.Məhərrəmovun Azərbaycan Respublikasının Estoniya Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 5 noyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 iyun 2025.
- ↑ "Azerbaijani diaspora in Estonia". 11 fevral 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 may 2016.
- ↑ Azərbaycan Respublikası ilə diplomatik əlaqələr qurmuş dövlətlərin siyahısı Arxivləşdirilib 2017-08-05 at the Wayback Machine. mfa.gov.az (az.)
- ↑ "Azərbaycan Respublikasının Milli Məclis qərarı". 24 aprel 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 may 2016.
- ↑ "Estonian-Azerbaijani foreign relations". 5 avqust 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2021.
- ↑ "Azerbaijani President Ilham Aliyev is on state visit to Estonia". 12 aprel 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 may 2016.
- ↑ "Karabakh 'inseparable part of Azerbaijan'". 13 may 2019 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 may 2016.
- ↑ "Elmar Mamedyarov: «Azerbaijan is ready to cancel visa regime with Estonia»". 12 aprel 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 may 2016.
- 1 2 "Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarının rəhbərlərinin seçilməsi haqqında" Arxivləşdirilib 2017-11-25 at the Wayback Machine Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 4 mart 2016-cı il tarixli, 161-VQR nömrəli Qərarı. e-qanun.az (az.)
- ↑ "Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarının yaradılması haqqında" Arxivləşdirilib 2019-07-01 at the Wayback Machine Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 7 mart 1997-ci il tarixli, 256-I QR nömrəli Qərarı. e-qanun.az (az.)
- ↑ "Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarının yaradılması haqqında" Arxivləşdirilib 2020-08-27 at the Wayback Machine Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 dekabr 2000-ci il tarixli, 24-IIQR nömrəli Qərarı. e-qanun.az (az.)
- 1 2 "Passport and visa requirements" Arxivləşdirilib 2017-03-11 at the Wayback Machine. olympicair.com
- ↑ "Azerbaijan, Estonia to expand cooperation". 11 aprel 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 may 2016.
- ↑ "AR Xarici ticarətin gömrük statistikasi 2020" (PDF). AR Dövlət Gömrük Kömitəsi Rəsmi sayti (az.). 6 noyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 16 avqust 2022.
- ↑ "AR Xarici ticarətin gömrük statistikasi 2021" (PDF). AR Dövlət Gömrük Kömitəsi Rəsmi sayti (az.). 31 yanvar 2022 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 16 avqust 2022.
- ↑ AR Dövlət Gömrük Kömitəsi Rəsmi sayti. ""AR Xarici ticarətin gömrük statistikasi 2022"" (PDF). customs.az. 18 fevral 2023 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 18 fevral 2023.
- ↑ AR Dövlət Gömrük Kömitəsi Rəsmi sayti. "AR Xarici ticarətin gömrük statistikasi 2023" (PDF). customs.az. 14 aprel 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 19 iyun 2025.
- ↑ ""AR Xarici ticarətin gömrük statistikasi 2024"" (PDF). customs.az (rus).
- ↑ "Estoniya Hökümətinin Qərarı ilə Zərifə Əliyeva adına Şərq Mədəniyyəti Xalq Universiteti təhsis olunub". 25 aprel 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 may 2016.