Bağdadlı İsmayıl paşa (türk. Bağdatlı İsmâil Paşa;1839[1][2], Bağdad, Bağdad əyaləti[d][2] – 1920, Bağdad və ya İstanbul[2]) — hərbçi, biblioqraf və avtobioqrafiya alimi.
| Bağdadlı İsmayıl Paşa | |
|---|---|
 | |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum tarixi | 1839[1][2] |
| Doğum yeri |
|
| Vəfat tarixi | 1920 (80–81 yaşında) |
| Vəfat yeri |
|
| Dəfn yeri |
|
| Vətəndaşlığı | |
1839-cu ildə Bağdadda anadan olub.[3] İraqın Süleymaniyyə şəhərinin nüfuzlu ailələrindən biri olan Babanlar ailəsinə mənsubdur. Buna görə də ona "Babani" və "Babanzadə" deyilmişdir.[4] Atasının adı Mehmed Əmin, babasının adı isə Səlim olub. İraqdakı Zabit Məktəbini bitirmişdir. 1875-ci ildə İstanbula köçmüş, 1878-ci ildə isə Bakırköydə məskunlaşmışdır. 1908-ci ildən sonra mirliva rütbəsi ilə Jandarma idarəsində ikinci şöbə müdiri işləmişdir. 1920-ci ildə təqaüdə çıxdıqdan üç ay sonra vəfat etmişdir.[3] Məzarı İstanbulun Bakırköy qəbiristanlığındadır.[5]
İsmayıl Paşa hərbçiliklə yanaşı elmi fəaliyyətini də davam etdirmişdir. İstanbulda gəlişindən bir müddət sonra əsər qələmə almağa başlamış və iki əsər ərsəyə gətirmişdir. 35 illik əməyin məhsulu olan bu əsərlər aşağıdakılardır:
- Hədiyyətül-Arifin, əsmaül-müəllifin və əsərül-müsənnifin. Müsəlman müəlliflər və onların əsərləri haqqında ensiklopedik məlumatlar verən əsər.
- İzahul-məknun fiz-zəyli alə Kəşfiz-Zünun ən əsamil-kütub vəl-fünun. "Kəşfüz-Zünun" yazılmış əlavə olub, bu əlavədə Katib Çələbinin bəhs etməyi və ondan sonra yazılmış əsərlər haqqında qısa məlumatlar verilmişdir. Əsərin dili ərəbcədir.[5]
- ↑ 1 2 Identifiants et Référentiels (fr.). ABES, 2011.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 https://islamansiklopedisi.org.tr/bagdatli-ismail-pasa.
- ↑ 1 2 Teber, Ömer F. Babanzâde ailesinden Bağdatlı İsmail paşa (1839-1920) ve ilmi şahsiyeti (PDF) (türk). 71–72.
- ↑ Hansu, Hüseyin. Secdede biten bir ömür: Babanzade Ahmed Naim (türk). İstanbul: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. 2018. 248.
- ↑ 1 2 Kılıç, Hulusi. "Bağdatlı İsmâil Paşa". TDV İslâm Ansiklopedisi. 1991. 9 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 yanvar 2026.