Boradigah Cümə məscidi — 1853–1854-cü illərdə Masallı rayonunun Boradigah qəsəbəsində tikilmiş məscid. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə məscid yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.
| Boradigah cümə məscidi | |
|---|---|
 | |
| Ölkə |
 Azərbaycan |
| Şəhər | Masallı |
| Yerləşir | Boradigah |
| Tikilmə tarixi | 1853—1854 |
| Vəziyyəti | stabil |
| İstinad nöm. | 4870 |
| Kateqoriya | Məscid |
| Əhəmiyyəti | Yerli əhəmiyyətli |
| 38°55′47″ şm. e. 48°42′34″ ş. u. | |
 |
|
  Cümə məscidi |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Boradigah Cümə məscidi 11853–1854-cü illərdə Masallı rayonunun Boradigah qəsəbəsində tikilib.[1][2][3]
Sovet işğalından sonra 1928-ci ildə Azərbaycanda rəsmi olaraq dinlə mübarizəyə başladılar.[4] Bir çox məscid, kilsə və sinaqoqlar maarifləndirici istiqamətlərdə istifadə üçün klubların balansına verildi.[5] Əgər 1917-ci ildə Azərbaycanda 3.000 məscid var idisə 1927-ci ildə bu rəqəm 1.700, 1928-ci ildə 1369, 1933-cü ildə isə 17 idi.[5][6] Boradigah Cümə məscidi də bu dövrdə fəaliyyətini dayandırıb və məscidin binasından taxıl anbarı kimi istifadə olunub. 1989-cu ildən etibarən məscid yenidən dindarların istifadəsinə verilib. 1997-ci ildə kənd sakinlərinin şəxsi vəsaiti hesabına məsciddə təmir işləri aparılıb.[1][2][7]
Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra 2 avqust 2001-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin verdiyi 132 nömrəli qərar ilə məscid, yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.[8] Məsciddə Boradigah məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.[9]
Boradigah Cümə məscidi kərpicdən tikilib. Rəngli şüşələrdən ibarət iki tağvari pəncərəsi var. Məscidin taxtadan hazırlanmış düzbucaqlı tavanını beş sütun saxlayır. İbadət zalında dördpilləli minbər və 3,5 metr hündürlüyündə mehrab yerləşir. Qadın və kişi zalları bir-birindən taxta arakəsmə ilə ayrılıb. Qadınlar şöbəsinin giriş qapısı ayrıdır.[1][2][7]
- 1 2 3 Mistanlı, 2020. səh. 435
- 1 2 3 Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası, 2001. səh. 209
- ↑ "Boradigah qəsəbə ərazisi". masalli-ih.gov.az. İstifadə tarixi: 3 fevral 2026.
- ↑ Yunusov, 2004. səh. 140
- 1 2 Yunusov, 2004. səh. 141
- ↑ Ələsgərova, Nəsrin. "Ислам в Азербайджане: история и современность | Heinrich Böll Stiftung | Tbilisi - South Caucasus Region". ge.boell.org (rus). 15 yanvar 2005. 13 sentyabr 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 sentyabr 2024.
- 1 2 "Masallı rayonunun Boradigah kənd məscidi". Sirat.az (az.). 14 sentyabr 2021. 26 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 fevral 2026.
- ↑ "Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında". e-qanun.az (az.). 2 avqust 2001. 12 avqust 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2026.
- ↑ "Məscidlər və dini icmalar - Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti". irs.gov.az. 13 oktyabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 yanvar 2026.
- Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası (az.). Bakı: Beynəlxalq Əlhuda. 2001. səh. 310. ISBN 964-8121-59-1. 3 avqust 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2026.
- Mistanlı, Aqşin. Cənub bölgəsinin abidələr ensiklopediyası (az.). Bakı: Adiloğlu nəşriyyatı. 2020. səh. 508. ISBN 978-9952-37-379-0.
- Yunusov, Arif. Azərbaycanda İslam (PDF) (az.). Bakı: Zaman. 2004. səh. 364. ISBN 9952-8052-2-5. 5 iyul 2023 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 14 dekabr 2022.