Corc Çapmen (ing. George Chapman; 1559[1][2][…] və ya 1559[3] – 12 may 1634[4][5][…], London) — ingilis dramaturqu, tərcüməçi və şair. O, əsərlərində Stoaçılığın təsirini göstərən klassik alim idi. Çapmen 17-ci əsrin metafizik şairlərinin intizarında olan biri kimi qəbul edilir. O, ən çox Homerin İliada və Odisseyasının və Homerin Batraxomiomaxiyasının tərcümələri ilə xatırlanır.
| Corc Çapmen | |
|---|---|
| ing. George Chapman | |
 | |
| Doğum tarixi | 1559[1][2][…] və ya 1559[3] |
| Vəfat tarixi | 12 may 1634[4][5][…] (74–75 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Təhsili | |
| Fəaliyyəti | dramaturq, dilçi, şair, tərcüməçi, yazıçı |
| Əsərlərinin dili | ingilis dili |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Şekspir Çapmenin müasiri idi və onun Çapmenin bəzi əsərlərini bildiyinə dair dəlillər var. Uilyam Minto Çapmeni Şekspirin sonetlərində qeyd olunan "Rəqib şair" namizədi kimi təklif etdi.
Çapmen Hartfordşirdəki Hitçində anadan olub. Atası kifayət qədər varlı görünürdü, lakin Corc kiçik oğul idi və dolanışığını təmin etməli idi. Ədəbi əsərlərindən görünür ki, o, Latın və Yunan dillərini yaxşı bilirdi (baxmayaraq ki, yunan tərcümələrində əvvəlki alimlərin əsərlərindən istifadə edirdi). Onun Oksford Universitetində dərəcə almadan oxuduğuna dair ehtimallar var, baxmayaraq ki, bunu heç bir etibarlı dəlil təsdiqləmir. Çapmenin erkən həyatı haqqında çox az şey məlumdur, lakin Mark Eklz Çapmenin çətinlikləri və gözləntiləri haqqında çox şey aşkar edən qeydlər aşkar etmişdir.[6]
Çapmen gənc yaşlarında Ser Ralf Sadlerin evində vaxt keçirirdi. Anqlo-Şotland diplomatiyası üzrə ixtisaslaşmış varlı bir adam olan Sadler Londonda və Hertfordşirdəki Stendon kəndindəki mülkündə yaşayırdı. Çapmen karyerası boyunca onu narahat edən iki problemlə qarşılaşdı: borc və ona uzunmüddətli dəstək verə biləcək bir himayədar tapa bilməməsi.
1585-ci ildə Çapmenə Londonun Silver küçəsindən olan bir Con Volfoll adlı bir şəxs müraciət etdi. Volfoll Çapmenə "o vaxtkı hörmətli Ser Rafe Sadler Cəngavərinin yanında düzgün istifadə etməsi üçün" pul vermək üçün kredit üçün zaminlik təklif etdi.[6] Sadler 1587-ci ildə vəfat etdi. Oğlu Tomas da siyasi cəhətdən tanınmış idi (I Ceyms İngiltərə taxt-tacını iddia etmək üçün Londona gedən səyahətində Stendonda qaldı), lakin Çapmen Sadler ailəsi ilə əlaqə saxlasa da, 1590-cı illərin əvvəllərini xaricdə keçirdi. O, Aşağı Ölkələrdə hərbi əməliyyatların şahidi oldu və məşhur ingilis generalı Ser Frensis Verin rəhbərliyi altında döyüşdü.
Çapmen 1590-cı illərin bir dövründə İngiltərəyə qayıtdı. Onun "İskəndəriyyəli Kor Dilənçi" komediyasının premyerası 1596-cı ildə baş tutdu. 1585-ci ildə imzaladığı sənədlər onu uzun illər narahat etdi. Yırtıcı borc vermə tarixçəsi olduğu ortaya çıxan Volfol şairi 1600-cü ildə borcuna görə həbs etdi.[7] 1608-ci ildə Volfolun oğlu (atasının əmlakının inzibatçısı kimi) yenidən məhkəməyə verdikdə, Çapmenin yeganə çıxış yolu Kansler Məhkəməsinə ədalət üçün müraciət etmək idi.[8]
Volfolun oğlu iddia edirdi ki, Çapmen poeziyaya müraciət etməsəydi, onun karyera perspektivləri daha yaxşı olardı. Əks-faktlara əsaslanan fərziyyələri bir kənara qoysaq, o, şübhəsiz ki, himayədarları olan Esseksin 2-ci qrafı Robert Deveryo və Uels şahzadəsi Şahzadə Henri ilə vaxtından əvvəl münasibətləri bitdi. Birincisi 1601-ci ildə I Elizabet tərəfindən xəyanətə görə edam edildi, ikincisi isə 1612-ci ildə on səkkiz yaşında tif xəstəliyindən öldü. Çapmenin nəticədə yaşadığı yoxsulluq onun qabiliyyətini və ya şair və dramaturq yoldaşları arasında mövqeyini azaltmadı.
Bir vaxtlar Çapmen kreditorlarından yayınmaq üçün Hertfordşirə qayıtmış kimi görünür, lakin o, Londonda vəfat etdi. O, St Giles in the Fields-də dəfn edildi. İniqo Cons tərəfindən hazırlanmış ona qoyulmuş abidə onun məzarını qeyd edir və bu gün kilsənin içərisində dayanır.[9] Cons Çapmenin dostu idi və onunla Orta Məbədin Xatirə Maskası və Linkoln Mehmanxanası kimi layihələrdə əməkdaşlıq etmişdi.
- ↑ 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- ↑ 1 2 George Chapman. 2009.
- ↑ 1 2 Chapman, George, 1559-1634 // Olomouc City Library regional database (çeş.).
- ↑ 1 2 George Chapman // Encyclopædia Britannica (ing.).
- ↑ 1 2 George Chapman // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.).
- ↑ 1 2 Mark Eccles, "Chapman's Early Years", Studies in Philology 43.:2 (April 1946):176-93.
- ↑ Nicholl, Charles (2002). The Reckoning: The Murder of Christopher Marlowe (2nd ed.). ISBN 0-09-943747-3.
- ↑ For the text of Chapman's petition for relief, see A. R. Braunmuller, A Seventeenth Century Letter-Book: A Facsimile Edition of Folger MS. V. A. 321 (Newark: University of Delaware Press, 1983), 395.
- ↑ Thornbury, Walter. "St Giles-in-the-Fields." Old and New London: Volume 3. London: Cassell, Petter & Galpin, 1878. 197-218. British History Online Retrieved 28 April 2023.
- Monsieur D'Olive Online text
- Hero and Leander Online text
- Five Chapman Plays Online.
- Chapman tərəfindən əsərlər Qutenberq layihəsində
- Əsərləri və ya müəllifi olduğu işlər: Corc Çapmen İnternet arxivində
- Corc Çapmen tərəfindən əsərlər LibriVox-da (açıq audi-kitablar)
- An Epicede, or Funeral Song Online text
- Chapman's Homer: The Iliad and The Odyssey
- Swinburne, Algernon Charles; Bryant, Margaret. Chapman, George // Britannika Ensiklopediyası. 5 (XI). 1911. 852–854.