Dünyadakı çayların uzunluğa görə sıralaması

Çayların dünyada uzunluğuna görə sıralaması

Uzunluğu 1000 km uzun olan çayların siyahısı

Rəngin anlamı
Afrika	Asiya	Avstraliya və Okeaniya	Avropa	Şimali Amerika	Cənubi Amerika

	Çay		Uzunluğu (km)	Hövzəsinin sahəsi (km²)	Orta su sərfiyyatı (m³/s)	Aid olduğu hövzə	Ölkələr
1.	Amazon		6852	6915000	219000	Atlantik okean	Braziliya, Peru, Boliviya, Kolumbiya, Ekvador, Venesuela, Qayana^[1].
2.	Nil		6992^[2]	3349000	5100	Aralıq dənizi	Burundi, Misir, Keniya, Konqo, Ruanda, Sudan, Cənubi Sudan, Tanzaniya, Uqanda, Eritreya, Efiopiya
3	Missisipi çayı — Missuri — Cefferson çayı		6275 (digər məlumata görə 6420)	2980000	16200	Meksika köfəzi	ABŞ (98,5 %), Kanada (1,5 %)
4	Yanszı		5800 (digər məlumata görə 6300)	1800000	31900	Şərqi Çin dənizi	Çin
5	Xuanxe		5464	745000	2110	Bohai dənizi	Çin
6	Ob — İrtış		5410	2990000	12800	Ob estuarisi	Rusiya, Qazaxıstan, Çin
7.	Yenisey — Anqara — Selenqa — İder		5238	2580000	18600	Kara dənizi	Rusiya, Monqolustan
8.	Lena çayı — Vitim çayı		5100	2490000	17100	Laptevlər dənizi	Rusiya
9.	Amur — Arqun — Mutnaya protoka — Kerulen		5052	1855000	11400	Yapon dənizi və ya Oxot dənizi	Rusiya, Çin, Monqolustan
10.	Konqo (çay) — Lualaba — Luvua — Luapula — Çambeşi		4700	3680000	41800	Atlantik okean	Konqo, Çad, Anqola, Konqo Respublikası, Tanzaniya, Kamerun, Zambiya, Burundi, Ruanda
11.	Mekonq		4350	810000	16000	Cənubi Çin dənizi	Vyetnam, Kamboca, Laos, Tayland, Myanma, Çin
12.	Makkenzi —Kölə— Pis — Finley		4241	1790000	10300	Bofort dənizi	Kanada
13.	Niger		4200	2090000	9570	Qvineya körfəzi	Nigeriya (26,6 %), Mali (25,6 %), Niger (23,6 %), Əlcəzair (7,6 %), Qvineya (4,5 %), Kamerun (4,2 %), Burkina-Faso (3,9 %), , Benin, Çad
14.	La-Plata çayı — Parana — Riu-Qrandi (Parana)		3998	3100000	25700	Atlantik okean	Braziliya (46,7 %), Argentina (27,7 %), Paraqvay (13,5 %), Boliviya (8,3 %), Uruqvay (3,8 %)
15.	Volqa— Kama		3731^[3]	1380000	8080	Xəzər dənizi	Rusiya (99,8 %), Qazaxıstan
16.	Şəttül-Ərəb — Fərat çayı — Murat		3596	884000	856	Fars körfəzi	İraq (40,5 %), Türkiyə (24,8 %), İran (19,7 %), Suriya (14,7 %)
17.	Purus çayı		3379	63166	8400	Amazon	Braziliya, Peru
18.	Murrey çayı — Darlinq		3370^[4]	1061000	767	Cənub okeanı	Avstraliya
19.	Madeyra çayı — Mamore çayı — Rio-Qrande — Rio-Keyn — Roça		3239	850000	17000	Amazon çayı	Braziliya, Boliviya, Peru
20.	Yukon		3184	850000	6210	Berinq dənizi	ABŞ (59,8 %), Kanada (40,2 %)
21.	Hind		3180	960000	7160	Ərəbistan dənizi	Pakistan (93 %), Hindistan, Çin, (Kəşmir), Əfqanıstan
22.	San-Fransisku		3180* (2900)	610000	3300	Atlantik okean	Braziliya
23.	Sırdərya — Narın çayı		3078	219000	703	Aral dənizi	Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Tacikistan
24.	Sauulin (Nj-Szyan)		3060	324000	3153^[5]	Andaman dənizi	Çin (52,4 %), Myanma (43,9 %), Tayland (3,7 %)
25.	Müqəddəs Lavrentiya çayı — Niaqara — Detroyt — Sent-Kler — Sent-Meris — Sent-Luis		3058	1030000	10100	Müqəddəs Lavrentiya körfəzi	Kanada (52,1 %), ABŞ (47,9 %)
26.	Rio-Qrande çayı		3057 (2896)	570000	160	Meksika körfəzi	ABŞ (52,1 %), Meksika (47,9 %)
27.	Aşağı Tunqus		2989	473000	3600	Yenisey	Rusiya
28.	Brahmaputra çayı		2948 *	1730000	19200^[6]	Benqal körfəzi	Hindistan (58,0 %), Çin (19,7 %), Nepal (9,0 %), Banqladeş (6,6 %), Çin/Hindistan mübahisəli ərazi (4,2 %), Butan (2,4 %)
29.	Dunay — Breq		2850 *	817000	7130	Qara dəniz	Rumıniya (28,9 %), Macarıstan (11,7 %), Avstriya (10,3 %), Serbiya (10,3 %), Almaniya (7,5 %), Slovakiya (5,8 %), Bolqarıstan (5,2 %), Bosniya və Herseqovina (4,8 %), Xorvatiya (4,5 %), Ukrayna (3,8 %), Moldova (1,7 %).
30.	Tokantins çayı		2699	1400000	13598	Atlantik okean, Amazon çayı	Braziliya
31.	Zambezi çayı		2693 *	1330000	4880	Mozambik boğazı	Zambiya (41,6 %), Anqola (18,4 %), Zimbabve (15,6 %), Mozambik (11,8 %), Malavi (8,0 %), Tanzaniya (2,0 %), Namibiya, Botsvana
32.	Vilyoy çayı		2650	454000	1480	Lena çayı	Rusiya
33.	Araquaya çayı		2627	358125	6172	Tokantins çayı	Braziliya
34.	Amudərya — Pyanc — Pamir		2620	534739	1400	Aral dənizi	Özbəkistan, Türkmənistan, Tacikistan, Əfqanıstan
35.	Japura (Kaketa)		2615 *	242259	6000	Amazon çayı	Braziliya, Kolumbiya
36.	Nelson — Saksaçevan		2570	1093000	2575	Hudzon körfəzi	Kanada, ABŞ
37.	Paraqvay çayı		2549	900000	4300	Parana çayı	Braziliya, Paraqvay, Boliviya, Argentina
38.	Kolıma çayı		2513	644000	3800	Şərqi Sibir dənizi	Rusiya
39.	Qanq		2510	907000	12037^[7]	Brahmaputra Benqal körfəzi	Hindistan, Banqladeş, Nepal
40.	Pilkomayo		2500	270000		Paraqvay çayı	Paraqvay, Argentina, Boliviya
41.	İşim		2450	177000	56	İrtış	Qazaxıstan, Rusiya
42.	Jurua		2410	200000	6000	Amazon çayı	Peru, Braziliya
43.	Ural çayı		2428	237000	475	Xəzər dənizi	Rusiya, Qazaxıstan
44.	Arkanzas		2348	505000 (435 122)	1066	Missisipi çayı	ABŞ
45.	Ubanqi — Uele		2300		4003	Konqo	Konqo
46.	Olenok		2292	219000	1210	Laptevlər dənizi	Rusiya
47.	Dnepr		2287	516300	1670	Qara dəniz	Rusiya, Belorus, Ukrayna
48.	Aldan çayı		2273	729000	5060	Lena çayı	Rusiya
49.	Riu-Neqru (Amazon)		2250	720114	26700	Amazon çayı	Braziliya, Venesuela, Kolumbiya
50.	Kolumbiya		2250 (1 953)	415211	7500	Sakit okean	ABŞ, Kanada
51.	Kolorado		2333	390000	1200	Kaliforniya körfəzi	ABŞ, Meksika
52.	Çjuszyan — Siszyan		2200	437000	13600	Cənubi Çin dənizi	Çin (98,5 %), Vyetnam (1,5 %)
53.	Cənubi Red-River		2188	78592	875	Missisipi çayı	ABŞ
54.	İravadi çayı		2170	411000	13000	Andaman dənizi	Myanma
55.	Kassai		2153	880200	10000	Konqo	Anqola, Konqo
56.	Ohayo — Alleqeni		2102	490603	7957	Missisipi çayı	ABŞ
57.	Orinoko		2101	880000	30000	Atlantik okean	Venesuela, Kolumbiya, Qayana
58.	Tarim çayı		2100	557000		Lob-Nur	Çin
59.	Şinqu		2100			Amazon çayı	Braziliya
60.	Narıncı		2092			Atlantik okean	CAR, Namibiya, Botsvana, Lesoto
61.	Dalado)		2010			Parana çayı	Argentina
62.	Vitim		1978			Lena çayı	Rusiya
63.	Dəclə		1950			Şəttül-Ərəb	Türkiyə, İraq, Suriya, İran
64.	Sunqari çayı		1927			Amur çayı	Çin
65.	Tapajos		1900			Amazon çayı	Braziliya
66.	Don		1870	425600	935	Azov dənizi	Rusiya
67.	Podkamennaya Tunquska		1865	240000		Yenisey	Rusiya
68.	Pecora		1809	322000	4100	Barens dənizi	Rusiya
69.	Kama çayı		2030	522000	4300	Volqa	Rusiya
70.	Limpopo çayı		1800	413000		Hind okeanı	Mozambik, Zimbabve, CAR, Botsvana
71.	Çulım		1799			Ob	Rusiya
71.	Quapore		1749			Mamore	Braziliya, Boliviya
72.	İndiqirka		1726	360400	1810	Şərqi Sibir dənizi	Rusiya
73.	Sneyk		1670	279719	1611	Kolumbiya çayı	ABŞ
74.	Seneqal çayı		1641	419659		Atlantik okean	Seneqal, Mali, Mavritaniya
75.	Uruqvay çayı		1610	370000		Atlantik okean	Uruqvay, Argentina, Braziliya
76.	Mavi Nil		1600			Nil	Efiopiya, Sudan
77.	Çerçill çayı		1600			Hudzon körfəzi	Kanada
78.	Xatanqa çayı — Kotuy		1600			Laptevlər dənizi	Rusiya
79.	Okavanqo		1600				Namibiya, Anqola, Botsvana
80.	Volta		1600			Qvineya körfəzi	Qana, Burkina-Faso, Toqo, Kot-d'İvuar, Benin
81.	Beni		1599			Mamore	Boliviya
82.	Platt		1594			Missuri	ABŞ
83.	Tobol		1591			İrtış	Qazaxıstan, Rusiya
84.	Cubba — Vebi-Şebeli		1580 *			Hind okeanı	Efiopiya, Somali
85.	Putumayo		1575			Amozon çayı	Braziliya, Peru, Kolumbiya, Ekvador
86.	Maqdalena		1550			Karib dənizi	Kolumbiya
87.	Xanşuy		1532			Yanszı	Çin
88.	Lomami		1500			Konqo çayı	Konqo
89.	Oka		1500			Volqa	Rusiya
90.	Pekos		1490			Rio-Qrande	ABŞ
91.	Yuxarı Yenisey		1480			Yenisey	Rusiya, Monqolustan
92.	Qodavari		1465			Benqal körfəzi	Hindistan
93.	Kolorado çayı (Texas)		1438			Meksika körfəzi	ABŞ
94.	Rio-Qrande		1438			Mamore	Boliviya
95.	Belaya		1420	142000	950	Kama çayı	Rusiya
96.	Kupers-Krik — Barku çayı		1420			Eyr	Avstraliya
97.	Maranon çayı		1415			Amazon çayı	Peru
98.	Taz çayı		1401			Taz estuarisi	Rusiya
100.	Benue çayı		1400			Niger	Kamerun, Nigeriya
101.	İli çayı		1400			Balxaş	Çin, Qazaxıstan
102.	Uorderton çayı — Corcina çayı		1400			Eyr	Avstraliya
103.	Satlec		1372			Hind çayı	Çin, Hindistan, Pakistan
104.	Yamuqa		1370			Qanq çayı	Hindistan
105.	Vyatka çayı		1370			Kama	Rusiya
106.	Freyzer		1368		3475	Sakit okean	Kanada
107.	Kür	180 km²	1515			Xəzər dənizi	Azərbaycan, Gürcüstan, Ermənistan, Türkiyə, İran
108.	Riu-Qrandi		1360			Parana	Braziliya
109.	Dnestr		1352			Qara dəniz	Ukrayna, Moldova
110.	Kauka		1350			Maqdalena çayı	Kolumbiya
111.	Lyaoxe		1345			Bohai dənizi	Çin
112.	Yalunszyan		1323			Yanszı	Çin
113.	İquasu çayı		1320			Parana çayı	Braziliya, Argentina
114.	Olyokma çayı		1320			Lena çayı	Rusiya
115.	Reyn		1233	198735	2330	Şimal dənizi	Almaniya, Fransa, İsveçrə, Niderland, Avstriya, Lixtenşteyn
116.	Şimali Dvina — Suxona		1302	357052	3332	Ağ dəniz	Rusiya
117.	Krişna çayı		1300			Benqal körfəzi	Hindistan
118.	İriri		1300			Şinqu çayı	Braziliya
119.	Narmada çayı		1289			Ərəbistan dənizi	Hindistan
120.	Ottava çayı		1271			Müqəddəs Lavrentiya çayı	Kanada
121.	Zeya çayı		1242			Amur	Rusiya
122.	Jurunea		1240			Tapajos çayı	Braziliya
123.	Yuxarı Missisipi		1236			Missisipi	ABŞ
124.	Atabaska çayı		1231			Makkenzi çayı	Kanada
125.	Elba — Vltava		1231	148268	711	Şimal dənizi	Almaniya, Çexiya
126.	Kanada çayı		1223			Arkanzas çayı	ABŞ
127.	Şimali Saksaçevan		1220			Saksaçevan çayı	Kanada
128.	Vaal çayı		1210			Narıncı çayı	CAR
129.	Şire çayı		1200			Zambezi çayı	Mozambik, Malavi
130.	Nenszyan		1190			Sunqari	Çin
131.	Qrin-River		1175			Kolorado	ABŞ
132.	Milk-River		1173			Missuri çayı	ABŞ, Kanada
133.	Demyanka çayı		1160	34 800		İrtış	Rusiya
134.	Çinduin		1158			İravadi	Myanma
135.	Sankuru		1150			Kassai	Konqo Demokrtik Respublikası
136.	Ceyms çayı		1143			Missuri	ABŞ
137.	Kapuas çayı^[8]		1143			Cənubi Çin dənizi	İndoneziya
138.	Desna çayı		1130	88900	360	Dnepr	Rusiya, Ukrayna
139.	Qilmend çayı		1130			Xamun çayı	Əfqanıstan, İran
140.	Madre de Dos (Amarumaya)		1130			Madeyra çayı	Peru, Boliviya
141.	Tietе		1130			Parana çayı	Braziliya
142.	Vıçeqda		1130			Dauqava	Rusiya
143.	Sepik çayı		1126	77700		Sakit okean	Papua Yeni Qvineya, İndoneziya
144.	Simarron çayı		1123			Arkanzas çayı	ABŞ
145.	Anadır çayı		1120			Anadır körfəzi	Rusiya
146.	Szyalinszyan		1119			Yanszı	Çin
147.	Liard çayı		1115			Makkenzi çayı	Kanada
148.	Vayt-River		1102			Missisipi çayı	ABŞ
149.	Ualyaqa		1100			Maranon çayı	Peru
150.	Kvanqo çayı		1100	263500	2700	Kassai çayı	Anqola, DKR
151.	Qambiya çayı		1094			Atlantik okean	Qambiya Seneqal Qvineya
152.	Om		1091	52 600	64	İrtış	Rusiya
153.	Çinab		1086			Hind çayı	Hindistan, Pakistan
154.	Yellouston çayı		1080			Missuri çayı	ABŞ
155.	Araz		1072	102 000	285	Kür	Türkiyə, Azərbaycan, İran, Ermənistan
156.	Çu çayı		1067	62500		yoxdur	Qırğızıstan, Qazaxıstan
157.	Şimali Dones		1053			Don çayı	Ukrayna, Rusiya
158.	Bermexo		1050			Paraqvay çayı	Argentina, Boliviya
159.	Flay çayı		1050			Papua körfəzi	Papua Yeni Qvineya, İndoneziya
160.	Quavyare		1050			Orinoko	Kolumbiya
161.	Kuskokvin		1050			Berinq dənizi	ABŞ
162.	Tennesi çayı		1049			Ohayo çayı	ABŞ
163.	Tura çayı		1030			Tobol	Rusiya
164.	Qərbi Dvina		1020	87 900	678	Riqa körfəzi	Latviya, Belarus, Rusiya
165.	Xila		1015			Kolorado çayı	ABŞ
166.	Visla		1014			Baltik dənizi	Polşa, Ukrayna, Belarus
167.	Luara		1012			Atlantik okean	Fransa
168.	Essekibo		1010			Atlantik okean	Qayana
169.	Xoper		1010			Don	Rusiya
170.	Taxo çayı (Teju)		1006			Atlantik okean	İspaniya, Portuqaliya
171.	Rio-Kolorado (Argentina)		1000			Atlantik okean	Argentina

İstinadlar

↑ BBC — New evidence Arxivləşdirilib 2009-02-15 at the Wayback Machine 2008-ci ildə təşkil edilən ekspedisiya zamanı Nilin başlanğıcının Ukayali çayı olduğu müəyyənləşir. Bunlada Nilin yox Amazonun dünyanın ən uzun çayı olduğu müəyyənləşir
↑ Aleksandr Krasnov. "Амазонка закрепила свой статус самой протяженной реки мира". Лента новостей «РИА Новости». 26 mart 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 mart 2009.
↑ "Rusiyanın ən uzun çayları". 14 mart 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 noyabr 2015.
↑ "GeoScience Avstraliya". 29 iyul 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 noyabr 2015.
↑ "Impact of Humans on the Flux of Terrestrial Sediment to the Global Coastal Ocean". 19 sentyabr 2006 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 fevral 2006.
↑ "River and Drainage System of Bangladesh". 26 mart 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 fevral 2007.
↑ "Ganges — Farakka". 10 mart 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 noyabr 2015.
↑ Dünyanın adada yerləşən ən uzun çayıdır

[1] BBC — New evidence Arxivləşdirilib 2009-02-15 at the Wayback Machine 2008-ci ildə təşkil edilən ekspedisiya zamanı Nilin başlanğıcının Ukayali çayı olduğu müəyyənləşir. Bunlada Nilin yox Amazonun dünyanın ən uzun çayı olduğu müəyyənləşir

[rian-2] Aleksandr Krasnov. "Амазонка закрепила свой статус самой протяженной реки мира". Лента новостей «РИА Новости». 26 mart 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 mart 2009.

[3] "Rusiyanın ən uzun çayları". 14 mart 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 noyabr 2015.

[4] "GeoScience Avstraliya". 29 iyul 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 noyabr 2015.

[5] "Impact of Humans on the Flux of Terrestrial Sediment to the Global Coastal Ocean". 19 sentyabr 2006 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 fevral 2006.

[6] "River and Drainage System of Bangladesh". 26 mart 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 fevral 2007.

[7] "Ganges — Farakka". 10 mart 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 noyabr 2015.

[8] Dünyanın adada yerləşən ən uzun çayıdır

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]