Gündüzqala — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun Gədəzeyxur kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.[1]
| Gündüzqala | |
|---|---|
| Ğunar-ğala | |
 | |
| 41°31′45″ şm. e. 48°25′30″ ş. u. | |
| Ölkə |
 Azərbaycan |
| Rayon | Qusar rayonu |
| Tarixi və coğrafiyası | |
| Mərkəzin hündürlüyü | 457 m |
| Saat qurşağı | |
| Əhalisi | |
| Əhalisi |
|
| Milli tərkibi | ləzgilər |
| Dini tərkibi | Sünni - Müsəlmanlar (Şafii məzhəbi) |
  Gündüzqala | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
XIX əsrdə Ğunar-qala kəndinin sakinləri imam Qazi Muhamməd Xuluxvi və abrek Ali Hilivinin rəhbərliyi altında 1837-ci ildə Rus çarına qarşı baş vermiş xalq üsyanında iştirak etmişlər[2][3].
1920–1930-cu illərdə bolşeviklər erməni daşnakları ilə birlikdə bir neçə dəfə dinc müsəlman ləzgi kəndlərinə hücum etmiş həmçinin Ğunar-qala kəndinə, ləzgilər isə onlara cavab olaraq silahlı mübarizəyə qalxmışdılar. Hadisələrdən sonra bolşeviklər ləzgilərdən qisas almaq üçün Şaumyanı 1918-ci il 4 iyulda 10 min nəfərlik hərbi qüvvə ilə müsəlman ləzgilərin üstünə göndəriblər. Bolşeviklər sayca üstün olmalarına baxmayaraq, ləzgiləri məğlub edə bilməyib, iki həftə davam edən döyüşlərdə təxminən 2 min əsgər itirmiş və geri çəkilməyə məcbur olmuşdular. Bolşeviklərin törətdiyi vəhşilikləri görən ləzgilər Sovet hakimiyyətini qəbul edə bilməmişdi. Məhz buna görə də Haddam Çakarvi polkovniklikdən imtina edərək abrek olur və İmam Mushab-Əli Kuzunvinin rəhbərliyi ilə bir neçə il Sovet hakimiyyətinə qarşı silahlı mübarizəyə qalxır[4].
- Gündüzqala oyk., sadə. Qusar maili düzənliyindədir. Oykonim ərazidəki eyniadlı qalanın adını daşıyır.[5]
Ğunar-ğala kəndin Ğunar xelin(boy) sixilləri (klanlar, soylar)[7]:
- Qemeyar / Qasumar (Кьасумар / Къемеяр)
- Aragar (Арагъар)
- Piketsar (Пикецӏар)
- Pileyar (Пилеяр)
- Ştuar (Штӏвар)
- Çüğuar (Чӏуьгъвар)
- Xürelar (Хуьрелар)
- Kalunar(Калунар)
| Şəxs | Sixil | Xel | haploqrup |
|---|---|---|---|
| Babayev | Qemeyar (Qasumar) | Ğunar | J1-Z1842[8] |
Kənd əhalisi İslam dininin Sünni etiqatın Şafii məzhəbin Müridizm təriqətinə aiddirlər. Gündüzqala məscidi 1916-cı ildə tikilib.[9][10] Hazırda məscid təmirsizdir və fəaliyyət göstərmir.
- ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024" (PDF) (az.). stat.gov.az. 28 fevral 2024. 14 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 aprel 2024.
- ↑ "Малла Агьмед | Лезги чIални литература". www.lezgichal.ru (rus). İstifadə tarixi: 30 avqust 2025.
- ↑ ЦГВИА. Ф. ВУА. Д. 6356. Л. 19-39
- ↑ "АВАЙВАЛ ЧИРНА КIАНЗАВА". www.samuronline.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
- ↑ Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427
- ↑ Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629
- ↑ "Про села". Кусары.com (rus). 27 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
- ↑ "FamilyTreeDNA - Caucasian Albania". www.familytreedna.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
- ↑ "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust Tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir" (PDF) (az.). mct.gov.az. 2 avqust 2001. 7 iyul 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 14 dekabr 2022.
- ↑ Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası (PDF) (az.). Bakı: Beynəlxalq Əlhuda. 2001. səh. 128. ISBN 964-8121-59-1. 23 iyul 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
Qusar rayonu haqqında olan bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. |