Hannoverli Frederika (alm. Friederike Luise von Hannover; yun. Φρειδερίκη Λουΐζα του Αννοβέρου; 18 aprel 1917[1][2][…] – 6 fevral 1981[1][2][…], Madrid) — Yunanıstan kralı Pavelin xanımı, Yunan kraliçası.
| Hannoverli Frederika | |
|---|---|
| alm. Friederike von Hannover | |
 | |
| 1 aprel 1947 – 6 mart 1964 | |
| Əvvəlki | Rumıniyalı Yelizaveta |
| Sonrakı | Danimarkalı Anna-Mariya |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum tarixi | 18 aprel 1917[1][2][…] |
| Vəfat tarixi | 6 fevral 1981[1][2][…] (63 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Fəaliyyəti | kraliça[d] |
| Həyat yoldaşı |
|
| Uşaqları | |
| Ailəsi | Hannover sülaləsi |
| Dini | Yunan Pravoslav Kilsəsi[d][3], lüteranlıq |
|
|
|
| Təltifləri |
    |
 |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
18 aprel 1917-ci ildə Brunsvik hersoqluğunda dünyaya gəldi. Atası Brunsvik hersoqu Ernest Avqust, anası isə Alman imperatoru II Vilhelmin qızı Şahzadə Viktoriya Luizadır. Həm atası, həm də ana babası Birinci Dünya müharibəsində Almaniyanın məğlub edilməsinin ardından 1918-ci ilin oktyabrında taxtdan əl çəkdilər. Atası isə bir il öncə Britaniya taxt-tacındakı hüququndan məhrum edilmişdi. Bu səbəblə, gözdən düşmüş bir monarx ailəsinin qızı kimi evlilik planlamalarından uzaq qalmışdı.
1933-cü ildə Nasist Almaniyası partiyasının sıralarına qatıldı. Ancaq Hitler əleyhdarı olan atasının səyləriylə partiya sıralarından uzaqlaşdırıldı və gizlicə Britaniyaya göndərildi. Britaniya və Almaniya monarx ailələrinin birləşdirilməsinə səy edən Adolf Hitler ertəsi il Frederikanın Uels şahzadəsi Şahzdə Eduardla evləndirilməsini planladı. Ancaq bu evlilik planı ailəni məmnun etmədi. Belə ki, bəy namizədi qızlarından 23 yaş böyük idi və bu səbəblə, ailəsi bu evlilik təklifini geri çevirdi.
Berlində baş tutan 1936 Yay Olimpiya oyunları əsnasında Yunanıstan taxt-tacının vəliəhdi Şahzadə Pavel tərəfindən evlilik təklifi aldı. Vəliəhdin anası Kraliça Sofiya, Frederikanın anası Şahzadə Viktoriya Luizanın bibisi idi. Yunanıstan kralı olan atası I Konstantin anasının dayısı oğlu idi. Bu səbəblə 2 tərəfli qohum idilər. 28 sentyabr 1937-ci ildə cütlüyün nişanlandığı elan olundu və 9 yanvar 1938-ci ildə Afinada evləndilər. Cütlüyün bu nigahdan 3 övladı dünyaya gəldi.
- Yunan və Danimarkalı Sofiya, İspaniya kraliçası
- II Konstantin, sonuncu Yunanıstan kralı
- Yunan və Danimarkalı İrina
İkinci Dünya müharibəsi illərində ölkəni tərk etmədilər. Ancaq 1941-ci ildə Yunanıstanın işğalından bir neçə gün öncə ailə, kral II Georq başda olmaqla, ölkədən çıxarıldı və öncə Krit adasına, ardından Britaniyaya qaçdılar. Sürgündə Cənubi Afrikada qalan cütlüyün son övladı da burada doğuldu. 1944-cü ilin fevralında Misirdə məskunlaşdılar. Nəhayət, müharibənin ardından baş tutan 1946 referendumu nəticəsində Yunanıstanda monarxiya bərpa edildi.
1 aprel 1947-ci ildə qaynı II Georq vəfat etdi və nəticədə əri I Pavel adıyla taxta çıxdı. Ancaq Kraliça Frederikanın alman əsilli olması İkinci Dünya müharibəsinin ardından söz-söhbətə səbəb oldu. Vaxtilə qardaşlarının nasist olması və imperator II Vilhelmin nəvəsi olması səbəbilə siyasi arenada təkləndi. 1947-ci ilin noyabrında ərinin qardaşı oğlu Şahzadə Filippin Londonda baş tutan nigah mərasiminə qatıldı. Bu mərasim əsnasında dövrün siyasi lideri baş nazir Vinston Çörçil tərəfindən sabiq imperatorun nəvəsi olduğu xatırladıldı. Kraliça Frederika isə özünün ingilis şəcərəsindən söz açdı və Britaniyada Salik qanunlarının qüvvədə olsaydı, atasının taxtda olacağını xatırlatdı. Yunanıstanda 1949-cu ildə başa çatan vətəndaş müharibəsinin ardından müxtəlif ölkələrə rəsmi səfərlər tərtiblədi. Bu səfərlərdə ailəsinin nasist keçmişi səbəbilə müxalif qüvvələrin iradlarıyla qarşılaşdı. Ərinin passiv xarakteri səbəbilə daha öndə görüldü və bu səbəblə ölkədə sevilməyən şəxsə çevrildi. Onun antidemokratik fəaliyyətləri Yunanıstanda respublika və azadlıq hislərinin oyanmasına səbəb oldu.
6 mart 1964-cü ildə əri Kral Pavel xərçəng xəstəliyi səbəbilə vəfat etdi. Oğlu hələ subay idi və bu səbəblə bir müddət siyasi fəaliyyətini davam etdirdi. Ancaq həmin ilin sentyabrında oğlunun evlənməsiylə bütün vəzifələrini gəlini Danimarkalı Anna-Mariyaya həvalə etdi. Şəhərdən kənar bir mülkldə məskunlaşdı və daha sakit bir həyat yaşadı. Həm İspaniyada, həm də Yunanıstanda nəvələrinin vəftiz mərasimləri kimi ailə tədbirlərində iştirak etdi. Yunanıstanda siyasi çevrilişin baş tutması və oğlunun taxtdan endirilməsinin ardından digər ailə üzvləri kimi Kraliça Frederika da sürgünə göndərildi. Sürgündə İspaniya kraliçası olan qızı Kraliça Sofiyanın yanında yaşadı. 6 fevral 1981-ci ildə Madriddə ürək çatışmazlığından vəfat etdi. Cənazəsi Afinaya gətirildi və Tatoy sarayındakı ailə məzarlığına dəfn olundu. Oğlu və digər ailə üzvlərinə mərasimdə iştirak etmək üçün xüsusi icazələr verildi. Ancaq mərasimin ardından iştirakçılar dərhal ölkədən çıxarıldı.
Hannoverli Frederika, əri vəliəhd şahzadə Pavellə birlikdə (1938-ci il)
Kraliça Frederika (1958-ci il)
- Divani, Lena (2019). "ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΙ ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΗ: Η βασίλισσα που έγινε βασιλιάς". Ζευγάρια που έγραψαν την ιστορία της Ελλάδας (in Greek). Patakis. ISBN 978-960-16-8603-5
- Hugh Montgomery-Massingberd (1973). Burke's Guide to the Royal Family. Burke's Peerage Ltd. pp. 290, 300. ISBN 0-220-66222-3
- Viktoria Luise, HRH (1977). The Kaiser's daughter. W. H. Allen. p. 188. ISBN 9780491018081
- Petropoulos, Jonathan (2006). Royals and the Reich: The Princes von Hessen in Nazi Germany. Oxford University Press. pp. 161–162. ISBN 9780195161335
- Σύλλογος Πολιτικών Εξορίστων Γυναικών,Στρατόπεδα Γυναικών (Χίος, Τρίκερι, Μακρόνησος, Αϊ-Στράτης 1948-1954), εκδ. Αλφειός, 2006, ISBN 960-87931-8-1
- Van der Kiste, John (1999). Kings of the Hellenes: The Greek Kings, 1863-1974. Sutton Publishing Ltd. p. 178. ISBN 9780750921473
- Vickers, Hugo (2003). Alice: Princess Andrew of Greece. St. Martin's Griffin. pp. 387. ISBN 9780312302399
- Jørgen Pedersen: Riddere af Elefantordenen 1559–2009, Odense: Syddansk Universitetsforlag, 2009. ISBN 8776744345
- 1 2 3 4 Frederica // Encyclopædia Britannica (ing.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Lundy D. R. Friederike Prinzessin von Hannover // The Peerage (ing.).
- ↑ https://archive.org/details/fredericaqueenof0000papa/page/136. S. 136.