Kelt dirçəlişi və ya Kelt alaqaranlığı[1] — XIX–XXI əsrlərdə kelt mədəniyyətinin müxtəlif xüsusiyyətlərinə maraq göstərən hərəkat və trendlərdir. Bu dövrdə rəssam və yazıçılar tarixçilərin "təcrid olunmuş sənət" adlandırdıqları (İrlandiya və Britaniyanın erkən orta əsrlər üslubu) qael ədəbiyyatı, uelsdilli ədəbiyyat və kelt incəsənəti ənənələrindən istifadə edirdilər. Klet dirçəlişi mürəkkəb və çoxşaxəli olsa da, bir çox sahələrdə və Şimal-Qərbi Avropanın müxtəlif ölkələrində baş versə də, onun ən məşhur təcəssümü, yəqin ki, İrlandiya ədəbi dirçəlişidir. Vilyam Batler Yeyts, Con Millinqton Sinc, Ledi Qreqori, "Æ" Rassel, Eduard Martin, Elis Milliqan[2] və Edvard Plunket (Lord Dansani) kimi irland yazıçılarının yaradıcılığı XIX əsrin sonu—XX əsrin əvvəllərində ənənəvi irland ədəbiyyatına və poeziyasına yeni bir qiymət verilməsinə təkan vermişdir.[3]

Müxtəlif xüsusiyyətləri ilə, Kelt dirçəlişi müasirləşməyə qarşı reaksiyanı təmsil etməyə başlamışdır. Bu, xüsusilə İrlandiyada belə idi, burada arxaik və müasirlik arasındakı münasibətlər bir-birinə əks idi, tarix parçalanmışdı və Terri İqltona görə, "bütövlükdə [millət] ənənədən müasirliyə doğru irəliləməmişdi".[4] Bəzən keçmişə bu romantik baxış tarixən qeyri-dəqiq təsvirlərə, məsələn, İrlandiya xalqının və Şotlandiya dağlarının nəcib vəhşi stereotiplərinin təbliğinə, eləcə də irlandları, istər müsbət, istərsə mənfi olsa da, ayrı bir irq kimi göstərən irqçi baxışa səbəb olurdu.[5]
Kelt dirçəlişinin geniş yayılmış və hələ də müşahidə edilən nəticəsi, hazırda Qərb dünyasının böyük bir hissəsində monumental və dəfn incəsənətinin tanınan bir hissəsini təşkil edən Yüksək xaçın Kelt xaçı kimi yenidən tətbiqi olmuşdur.[6]
- Alberro, Manuel. "Celtic Legacy in Galicia". E-Keltoi: Journal of Interdisciplinary Celtic Studies. 6. 2005: 1005–1035. 1 iyun 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
- Castle, Gregory. Modernism and the Celtic Revival. Cambridge: Cambridge University Press. 2001.
- Davies, Janet. The Welsh Language. Bath, Somerset: University of Wales Press. 1993.
- De Vise, Daniel. "A modest revival for the Irish language". The Washington Post. 5 mart 2012. İstifadə tarixi: 23 yanvar 2016.
- Foster, R. F. W. B. Yeats: A Life. I: The Apprentice Mage. Oxford University Press. 1997. ISBN 0-19-288085-3.
- Foster, R. F. W. B. Yeats: A Life. II: The Arch-Poet 1915–1939. Oxford University Press. 2003. ISBN 0-19-818465-4.
- Gardiner, M. Modern Scottish Culture. Edinburgh: Edinburgh University Press. 2005. ISBN 0-7486-2027-3.
- Jarron, Matthew. "Independent & Individualist": Art in Dundee 1867-1924. Dundee: Abertay Historical Society. 2015. ISBN 978-0-900019-56-2.
- MacDonald, M. Scottish Art. London: Thames and Hudson. 2000. ISBN 0500203334.
- MacManus, Seamus. The Story of the Irish Race: A Popular History of Ireland. Ireland: The Irish Publishing Co. 1921. ISBN 0-517-06408-1.
- Perkins, David. A History of Modern Poetry: Modernism and After. Harvard University Press. 1979. ISBN 978-8190340359.
- Quinlan, Alice. "Alice Milligan: Renaissance woman". Independent.ie. 22 yanvar 2011. İstifadə tarixi: 24 yanvar 2021.
- Walker, Stephen. "Celtic Revival Crosses". Celtarts.com. n.d. 1 oktyabr 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 noyabr 2008.
- Watts, Andrew. Preserving the Provinces: Small Town and Countryside in the Work of Honoré de Balzac. Peter Lang. 2007. ISBN 978-3-03910-583-0.
- Williams, Colin H. The Anglicisation of Wales // Coupland, Nikolas (redaktor). English in Wales: Diversity, Conflict, and Change. Clevedon, Avon: Multilingual Matters. 1990. ISBN 978-1853590313.
- Aeberhard, Danny; Benson, Andrew; Phillips, Lucy. The rough guide to Argentina. London: Rough Guides. 2000. ISBN 978-1858285696.
- Brown, Terence, redaktorCelticism. Rodopi. 1996. ISBN 90-5183-998-7.
- Qallaik Dirçəliş Hərəkatının Ana Səhifəsi (arxivləşdirilmiş)
- Yeats: İrlandiya Milli Kitabxanasında Uilyam Batler Yeatsın Həyatı və Əsərləri (arxivləşdirilmiş)