Müqəddəs Mixail kilsəsi (alm. Hauptkirche Sankt Petri Hamburg) — Hamburqun beş əsas kilsəsindən biri. Hamburqun əsas protestant (yevangelist) kilsəsi, Şimali Almaniyanın ən əhəmiyyətli memarlıq abidələrindən biri, şəhərin “vizit kartı”dır. Arxangel Mixailə həsr olunmuş mərhum Barokko üslublu məbəd "Böyük Mişel" kimi də tanınır. Müqəddəs Mixail kilsəsi Yeni Şəhərin cənub məhəlləsində yerləşir, kilsə qülləsi Hamburq limanına gedən gəmilərdən aydın görünür və dəniz sahilini təşkil edir. Kilsənin portalının üstündə duran böyük bürünc heykəl, arxangelin şeytanı məğlub etdiyini göstərir.
| Müqəddəs Mixail kilsəsi | |
|---|---|
| Hauptkirche Sankt Michaelis | |
| | |
| Ölkə | |
| Tikilmə tarixi | 1647 |
| Üslubu | barokko memarlığı |
| Hündürlüyü | 132,14 m |
| Uzunluğu |
|
| Eni | 51 m |
| Material | kərpic |
| Rəsmi sayt | st-michaelis.de |
| 53°32′53″ şm. e. 9°58′44″ ş. u. | |
![]() |
|
Hazırkı kilsə binası bu yerdəki üçüncü tikilidir. İlki 1647-1669-cu illər arasında inşa edilmişdir. Bu kilsə, 1625-ci ildə yeni şəhər divarları içərisində yaradılan və davamlı böyüyən yeni şəhərin (Neustadt) kilsəsi oldu. 1687-ci ildə Mixail yeni şəhərin (Neustadt) beşinci əsas kilsəsi (Hauptkirche) oldu. Bu kilsə 10 mart 1750-ci ildə ildırım vurması nəticəsində dağıldı. Orijinal kilsə dünyanın 9 fərqli şəhərində təkrarlanaraq tikilmişdir.
1786-cı ildə İohann Leonard Prey və Ernst Georg Sonnin tərəfindən hazırlanmış layihə əsasında yeni bir tikinti tamamlandı. Bu, bizim bu gün tanıdığımız kilsədir.
1802-ci ildə astronom İohann Benzenberg, Yerin fırlanmasını təsdiqləmək üçün kilsə qülləsinin içərisində metal toplar ataraq onların şaqulidən şərqə doğru yayınmasını ölçməyə çalışdı.[2][3]
Kilsə XX əsrdə iki dəfə yenidən quruldu, 1906-cı ildə tikinti işləri zamanı yanğından və 1944-1945-ci illərdə bombardmanlardan sonra. 1906-cı il yanğından sonra kilsəni yenidən qurmaq üçün Vilhelm Veymarın fotoşəkillərindən istifadə edildi. 1983-cü ildən bəri təmir işləri davam edir, əvvəlcə qüllə, sonra dam yeniləndi.[4]
2,500 oturacaq yeri olan Müqəddəs Mixail kilsəsi, Hamburqun ən böyük kilsəsidir. Kilsə 44 m enində, 52 m uzunluğunda və 27 m hündürlüyündə olan Latın xaçı planına malikdir.
132 m hündürlüyündəki saat qülləsi şəhərin göy xəttinin əlamətdar bir xüsusiyyətidir və Elba çayı üzərində üzən gəmilər üçün naviqasiya köməkçisi olmuşdur. Saat qülləsində 106 m hündürlükdə müşahidə mərtəbəsi var ki, buradan şəhər və limanın panoramik mənzərəsi açılır. Saat qülləsində dörd 8 m diametrində saat üzü var və bunlar Almaniyanın ən böyük saat üzləridir. Dəqiqə əqrəbləri 4.91 m saat əqrəbləri isə 3.65 m uzunluğundadır.[5][6]
Kilsədə beş orqan var, o cümlədən bir "Marcussen" orqanı və 85 registr, 5 manual və 6674 borudan ibarət böyük bir "Steinmeyer" orqanı. 9 oktyabr 2008-ci ildə Müqəddəs Mixail kilsəsi Feliks Mendelsson Bartoldinin adını daşıyan yeni bir kript orqanı aldı.
Mərmərdən hazırlanmış minbər binanın mərkəzində yerləşir və 1910-cu ildə Drezdenli heykəltaraş Otto Lessing tərəfindən hazırlanmışdır. Minbər yuvarlaq inşa edilmişdir və möhtəşəm bir pilləkənə malikdir. Böyük minbər damı, Müjdə Mələyi ilə taclanır.
Ağ mərmərdən hazırlanmış vəftiz hovuzu 1763-cü ildə Livornoda hazırlanmış və o dövrdə orada yaşayan Hamburq tacirləri tərəfindən hədiyyə edilmişdir. Vaftiz hovuzu dəniz qabığını xatırladır və üç vəftiz mələyi tərəfindən dəstəklənir.
Mehrab 20 metr hündürlüyündədir və 1910-cu ildə qiymətli mərmərdən tikilmişdir. Mehrab İsa Məsihin həyatından əsas səhnələri təsvir edən üç hissədən ibarətdir. Mərkəzi təsvir İsanın dirilməsini, onun altındakı relyef isə Son Şam yeməyini təsvir edir. Mərkəzi təsvirin üstündə böyük bir xaç var. Ən yuxarıda yerləşən mehrab tacı, Müqəddəs Ruhun simvolu olaraq bir göyərçin formasını alır və şüalı bir dairə ilə əhatə olunur. Şüalı dairənin sağ və sol tərəfində iki mələk diz çöküb başlarını əyirlər.
-
Müqəddəs Mixail kilsəsi
-
Əsas portalın üstündə Arxangel Mixailin heykəli
-
İnteryer
-
Kilsənin barok minbəri və qurbangahı
-
Müqəddəs Mixail kilsəsi, 1920-ci il
- ↑ 1 2 ArchINFORM (alm.). 1994.
- ↑ Hay, William W. Experimenting on a Small Planet: A History of Scientific Discoveries, a Future of Climate Change and Global Warming (ingilis). Springer Nature. 27 sentyabr 2021. ISBN 978-3-030-76339-8.
- ↑ BENZENBERG, Johann Friedrich. Versuche über das Gesetz des Falls, über den Widerstand der Luft und über die Umdrehung der Erde, nebst der Geschichte aller früheren Versuche von Galiläi bis auf Guglielmini, etc (alman). 1804.
- ↑ Engler, Katja. "Hamburger Museen zeigen Schätze aus Foto-Archiven" (alman). İstifadə tarixi: 23 aprel 2018.
- ↑ Michel kompakt, Hauptkirche St. Michaelis, Hamburg
- ↑ Michel-Uhr: 40 Zentimeter pro Minute, www.evangelisch.de (Gemeinschaftswerks der Evangelischen Publizistik (GEP) gGmbH, Frankfurt am Main
- Ульрика Шёбер. Церкви и монастыри Европы/Пер. с нем. М.: Бертельсманн Медиа Москау АО. 2004. 116–121. ISBN 5-88353-166-0.
- Reinhold Pabel Der Kleine und der Große Hamburger Michel — Hamburg, 1986 — ISBN 3-7672-0939-X.
- Matthias Gretzschel St. Michaelis. Der Hamburger Michel — Hamburg, 1996.
- Л.Стржижовский. Старейшина Ганзейских городов // ru:Вокруг света (журнал) (русский). — 1989. ноябрь. — 37—39.
- st-michaelis.de — rəsmi saytı
- Picture of the St. Michael's Church
