Müsənnəf İbn Əbu Şeyba (ərəb. مصنف ابن أبي شيبة) — Məhəmməd peyğəmbərin həyat və fəaliyyətinə dair mühəddis İbn Əbu Şeybə tərəfindən tərtib edilmiş hədislər toplusu. Kitab "əl-Müsnəd" kimi də tanınır.
| Müsənnəf İbn Əbu Şeyba | |
|---|---|
| ərəb. مصنف ابن أبي شيبة | |
| | |
| Müəllif | İbn Əbu Şeybə |
| Janr | İslam |
| Orijinalın dili | Ərəbcə |
Mərfa və məvkuf hədislərini ehtiva edir. Məcmuənin ən uzun bölməsi Əbu Hənifənin təkzibi fəslidir (Məhəmməd Zahid əl-Kövsəri öz kitablarında bu iddiaları təkzib etmişdir). Müsənnəf bir çox əlyazmalarda mövcuddur. Həmçinin bir neçə müasir nəşri var, məsələn: Hindistanın "Əd-Dar əs-Sələfiyə əl-Hindiyə əl-Kadima" nəşriyyatında və "Dar əl-Kiblə" nəşriyyatında Müsənnəfin bəzi hissələri Multanda çap edilmişdir. Şərh Şeyx Səad əl-Şəsri tərəfindən Müsənnəf üçün buraxılmışdır.
Müsənnəf məğribdə və müsəlman İspaniyasında böyük uğur qazanır, burada Bəqi ibn Məhlyad Şərqdən qayıdarkən ona şərhini verir, bu da Kordoba müftisi Aşbaq ibn Xəlilin qəzəbinə səbəb olur.[1] Müsənnəf burada istifadədə qalır, əsasən alimlər (üləma) üçün dərslik vəasiti kimi istifadə edilir.[2][3] Məğribdə kanonik hədis məcmuələrinin sayı altıdan (Kütubi-sittə) ona çatdırılır: əl-Buxari, Müslim, Malik, Əbu Davud, ən-Nəsai, əl-Bəzzar, Darəqutni, Beyhəqi, İbn Əbu Şeybənin məcmuələri. Bu çox güman ki, ilk Müvvəhidlər tərəfindən və hər halda 1225-ci ildən əvvəl, əl-Mərrakuşinin dediyinə görə, Əbu Yusif Yaqub "əl-Musənnəfət əl-əşarə"dən olan hədislərin mənbə kimi götürülməsini əmr etdiyi zaman edilmişdi. Səbəb isə Maliki məzhəbinin hökmranlığına son qoymaq idi.[4][5]