Müvəkkil Hüquq Mərkəzi

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi 24 dekabr 2008-ci il tarixində rəsmi dövlət qeydiyyatından keçərək fəaliyyətə başlamışdır. Təşkilatın əsas məqsədi insan hüquqları sahəsində tədqiqatların aparılması, hüquqi maarifləndirmə ilə bağlı elmi araşdırmaların təşkili, seminar və təlimlərin keçirilməsidir. 2009-cu ildə Müvəkkil Hüquq Mərkəzi Azərbaycanda ilk dəfə olaraq “Məhkəməyə etimad” layihəsini həyata keçirmişdir. Layihə Bakı şəhəri və ölkənin bir sıra regionlarını əhatə etmişdir.^[7]

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi fəaliyyət göstərdiyi müddətdə ölkənin müxtəlif bölgələrində geniş hüquqi maarifləndirmə layihələri,^[8] təlimlər, ictimai görüşlər və sosial proqramlar həyata keçirmişdir.^[9] Şəhid ailələri və qazilər üçün sosial-hüquqi dəstəyin göstərilməsi Mərkəzin əsas fəaliyyət istiqamətlərindəndir.^[10][11]

Təşkilat həm paytaxtda, həm də regionlarda müxtəlif layihələr icra etmiş, hüquqi xidmətlərin əlçatanlığını artırmaq məqsədilə ictimai tədbirlər, maarifləndirici seminarlar, hüquqi konsultasiyalar və ictimai müzakirələr keçirmişdir.^[12] Sahibkarlara hüquqi dəstək göstərmişdir.^[13]

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən icra olunan “Qərbi azərbaycanlıların yurd həsrəti: Salyana deportasiya” layihəsi çərçivəsində Salyan Rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxanasında tədbir keçirilmişdir. Tədbir zamanı MHM-nin sədri Səməd Vəkilovun “Qərbi Azərbaycandan deportasiyanın tarixi və hüquqi aspektləri: Salyana köçürülmə (1948–1953)” adlı kitabının təqdimatı olmuşdur. Tədbirdə yerli ictimaiyyət nümayəndələri, qeyri-hökumət təşkilatlarının təmsilçiləri, ziyalılar və gənclər iştirak etmiş, Qərbi azərbaycanlıların deportasiyası mövzusunda elmi araşdırmaların və maarifləndirmə fəaliyyətlərinin əhəmiyyəti müzakirə olunmuşdur. ^{[14] [15]}

Masallı şəhər Gənclər Mərkəzində və Cəlilabad rayon İcra Hakimiyyətində Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən “Sahibkarlar üçün hüquqi əqdlər və mühasibatlıq” mövzusunda təlim keçirilmişdir. Təlim İcra Hakimiyyətlərilə əməkdaşlıq çərçivəsində təşkil olunmuşdur.

Tədbirlər “Əhali arasında açıq hökumətin təşviqi və vergi mədəniyyətinin inkişaf etdirilməsi” layihəsi çərçivəsində həyata keçirilmiş və Cəlilabad, Masallı rayonundan olan müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərən sahibkarlar iştirak etmişdir. Tədbirlər nəzəri və praktik hissələrdən ibarət olmuş, sahibkarlıq subyektləri arasında bağlanan əqdlərin hüquqi aspektləri və mühasibatlıq işinin təşkili ilə bağlı məsələlər müzakirə edilmişdir. Təlimlərin sonunda iştirakçılara sertifikatlar təqdim olunmuşdur. ^{[16] [17] [18]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən “Əhali arasında açıq hökumətin təşviqi və vergi mədəniyyətinin inkişaf etdirilməsi” layihəsi çərçivəsində Gəncə şəhərində sahibkarlar üçün təlim keçirilmişdir. Təlim Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətində təşkil olunmuşdur. “Sahibkarlar üçün hüquqi əqdlər və mühasibatlıq” mövzusunda keçirilən təlimdə yerli sahibkarlar iştirak etmişdir. Tədbir nəzəri və praktik hissələrdən ibarət olmuş, sahibkarlıq subyektləri arasında bağlanan əqdlərin hüquqi aspektləri və mühasibatlıq işinin təşkili ilə bağlı məsələlər müzakirə edilmişdir. Təlimin praktiki mərhələsində iştirakçılar qrup şəklində çalışmalar aparmış və təqdimatlar hazırlamışlar. Təlimi uğurla başa vuran iştirakçılara sertifikatlar təqdim olunmuşdur.^[19]

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən “Çalxanqala: qaçqınların qayıdış həsrəti” adlı layihə icra olunmuşdur. Layihə çərçivəsində Qərbi Azərbaycan mövzusuna həsr olunmuş veriliş SƏS TV-də yayımlanmışdır. Həmçinin layihə çərçivəsində “Qərbi Azərbaycandan etnik təmizlənmənin sonuncu mərhələsi (1987–1991). Çalxanqalaya köç” adlı kitabın təqdimatı keçirilmişdir. Təqdimatda Milli Məclisin deputatları, elm və təhsil nümayəndələri, akademiklər və ictimai fəallar iştirak etmişdir. Tədbir zamanı kitabda yer alan tarixi hadisələr və Qərbi Azərbaycandan azərbaycanlı əhalinin köçürülməsi prosesi müzakirə olunmuşdur.^{[20] [21]}

Bu mövzuda hazırlanan verilişlər bir neçə media orqanında işıqlandırılmış, təşkilatın mövzu ilə bağlı ardıcıl layihələri ictimaiyyət tərəfindən geniş müzakirə olunmuşdur.^{[22] [23]}

Baş Prokurorluq və Minatəmizləmə Agentliyi dəstəyi ilə Müvəkkil Hüquq Mərkəzi və Azərbaycan Jurnalist Qadınlar Assosiasiyasının birgə hazırladığı “Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Azərbaycanın mülki əhalisinə qarşı qadağan olunmuş silahlardan istifadəyə” (27 sentaybr 2020-ci il - 10 noyabr 2020-ci il İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə) hesabat Prezident Kitabxanasının rəsmi saytında dərc olunub. ^{[24] [25]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən icra olunan “Qərbi Azərbaycan haqqında həqiqətlərin araşdırılması və təbliği” layihəsi çərçivəsində Qərbi Azərbaycandan deportasiya olunmuş və hazırda Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində məskunlaşmış şəxslərin ailə tarixləri və xatirələri araşdırılmışdır. Tədqiqatlar Dərələyəz və Göyçə mahallarının kəndlərindən köçürülmüş ailələri, həmçinin Bərdə rayonunun İmirli kəndində yaşayan şəxsləri əhatə etmişdir.^{[26] [27]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən “Qərbi Azərbaycan haqqında tarixi həqiqətlərin araşdırılması və təbliği” adlı layihənin icrasına başlanılmışdır. Layihə çərçivəsində deportasiya və etnik təmizləmə prosesləri konkret icma nümunəsində araşdırılaraq, Əmirli (İmirli) kəndində məskunlaşmış əhali ilə bağlı tədqiqat materialları, o cümlədən kitab və maarifləndirici televiziya verilişlərinin hazırlanması nəzərdə tutulmuşdur. ^{[28] [29] [30]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən “Hüquqi biliklərin inkişafı və vətəndaşların yeni qanunlarla bağlı maarifləndirilməsi” layihəsi icra olunmuşdur. Layihənin əsas məqsədi vətəndaşların hüquqi biliklərinin artırılması, yeni qəbul olunmuş qanunların izah edilməsi, eləcə də dövlət orqanlarına ünvanlanan müraciət formaları və digər hüquqi sənədlərin vətəndaşlar üçün əlçatanlığının təmin olunması olmuşdur. ^[31]

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən icra olunan “Milli təhlükəsizlik və hərbi sirlərin qorunması üzrə təşəbbüslərin dəstəklənməsi” layihəsi çərçivəsində yekun təqdimat tədbiri təşkil edilmişdir. Layihə kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyət arasında milli təhlükəsizlik, eləcə də hərbi sirlərin qorunması sahəsində hüquqi maarifləndirmənin gücləndirilməsini hədəfləmişdir. İcra prosesi zamanı mövcud qanunvericilik aktları sistemləşdirilmiş, onların əsas müddəalarını əhatə edən izahlı materiallar hazırlanmış və mövzu üzrə analitik məzmun vahid informasiya bazasında toplanmışdır. ^{[32] [33]}

“Qeyri-leqal məşğulluğun qarşısının alınması və işçilərin əmək hüquqlarının müdafiəsi ilə bağlı maarifləndirici tədbirlərin təşkili” layihəsi çərçivəsində Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən maarifləndirici təlim təşkil edilmişdir. Təlim Müvəkkil Hüquq Mərkəzinin sədr müavini, hüquqşünas Mobil Vəkiloğlu tərəfindən aparılmışdır. Tədbir zamanı əmək müqaviləsinin mahiyyəti, bağlanması və xitamı, əmək müqaviləsi bildirişinin elektron sistemdə qeydiyyatı, əmək haqlarının rəsmiləşdirilməsi, vergi və sosial ödənişlərin hesablanması, eləcə də qeyri-leqal məşğulluğa görə tətbiq edilən hüquqi məsuliyyət tədbirləri barədə məlumat verilmişdir. ^{[34] [35] [36] [37]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən “Milli təhlükəsizlik və hərbi sirlərin qorunması üzrə təşəbbüslərin dəstəklənməsi” layihəsinin yekunlarına həsr edilmiş təqdimat tədbiri keçirilmişdir. Layihənin məqsədi kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyət arasında milli təhlükəsizlik və hərbi sirlərin qorunması ilə bağlı hüquqi maarifləndirmənin aparılması olmuşdur. Layihə çərçivəsində milli təhlükəsizlik və hərbi sirlərin qorunmasına dair qanunvericilik aktları sistemləşdirilmiş, onların əsas müddəələrini əks etdirən izahlı materiallar hazırlanmış və mövzu üzrə analitik məqalələr vahid informasiya bazasında toplanmışdır. ^{[38] [39]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən Bərdə və Tərtər rayonlarında “Sahibkarlar üçün hüquqi əqdlər və mühasibatlıq” mövzusunda təlimlər keçirilmişdir. Təlimlər “Əhali arasında açıq hökumətin təşviqi və vergi mədəniyyətinin inkişaf etdirilməsi” layihəsi çərçivəsində təşkil olunmuşdur. Tədbirlərdə ümumilikdə 24 sahibkar iştirak etmişdir. Təlimlər nəzəri və praktik hissələrdən ibarət olmuş, sahibkarlıq subyektləri arasında bağlanan əqdlərin hüquqi aspektləri və mühasibatlıq işinin təşkili ilə bağlı məsələlər müzakirə edilmişdir. Praktiki mərhələdə iştirakçılar qrup şəklində çalışmalar aparmış və təqdimatlar hazırlamışlar. Təlimi uğurla başa vuran iştirakçılara sertifikatlar təqdim olunmuşdur. ^{[40] [41]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən “Şəhid ailələri və qazilərin hüquqlarının müdafiəsi” adlı layihə icra olunmuşdur. Layihənin əsas məqsədi şəhid ailələrinin, müharibə əlillərinin və müharibə veteranlarının hüquqlarının müdafiəsi, onlara hüquqi yardımın göstərilməsi və hüquqi maarifləndirmənin təşkili olmuşdur. Layihə çərçivəsində şəhid ailələri və müharibə veteranlarının hüquqları ilə bağlı maarifləndirici məzmun daşıyan dörd televiziya verilişinin (internet televiziyaları vasitəsilə) hazırlanması nəzərdə tutulmuşdur. Eyni zamanda layihə müddətində Tovuz, Şirvan, Şabran və Siyəzən rayonlarında bu kateqoriyadan olan şəxslərlə görüşlər keçirilmiş, hüquqi məsləhət və yardımlar göstərilmişdir. Görüşlər zamanı şəhid ailəsi statusu, onlara verilən sosial təminatlar, mənzillə təmin olunma qaydaları, habelə şəhid adlarının əbədiləşdirilməsi ilə bağlı mövcud qanunvericilik və normativ-hüquqi aktlar barədə məlumat verilmişdir. Layihə iştirakçıları həmçinin mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanlarının bu sahədə fəaliyyəti ilə bağlı hüquqi mexanizmlər haqqında məlumatlandırılmışdır. Layihə üç ay müddətində həyata keçirilmiş və fəaliyyətlər Bakı şəhəri daxil olmaqla bir neçə regionu əhatə etmişdir. ^{[42] [43] [44]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən “Şəhid ailələri və qazilərin hüquqlarının müdafiəsi” layihəsi çərçivəsində Siyəzən rayon Mədəniyyət Mərkəzində hüquqi-maarifləndirici tədbir keçirilmişdir. Tədbir zamanı şəhid ailələrinin, müharibə iştirakçılarının və müharibə əlillərinin hüquqlarının müdafiəsi, bu sahədə mövcud qanunvericilik bazası və normativ-hüquqi aktlar, o cümlədən şəhid adlarının əbədiləşdirilməsi ilə bağlı məsələlər müzakirə olunmuşdur. Görüşdə şəhid ailəsi statusu, onlara verilən sosial təminatlar və mənzillə təmin olunma qaydaları barədə məlumat verilmişdir. Həmçinin müharibə iştirakçılarının mənzil təminatı ilə bağlı qanunvericilik normaları izah edilmiş, iştirakçıların sualları cavablandırılmışdır. Tədbirdə yerli ictimaiyyət nümayəndələri və Siyəzən Rayon İcra Hakimiyyətinin əməkdaşı iştirak etmişdir. ^{[45] [46] [47]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən “Şəhid ailələrinin, müharibə əlillərinin və veteranlarının hüquqlarının təşviqi” layihəsi çərçivəsində Siyəzən rayonu Mədəniyyət Mərkəzində hüquqi-maarifləndirici tədbir keçirilmişdir. Layihə Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə yardımı ilə icra olunmuşdur. Görüş zamanı şəhid ailələrinin, müharibə əlillərinin və veteranlarının qanunvericiliklə nəzərdə tutulan hüquqları, sosial təminatlar və hüquqi prosedurlar barədə məlumatlar təqdim olunmuşdur. Layihə çərçivəsində hüquqi maarifləndirmə məqsədilə məlumatlandırıcı materiallar hazırlanmış, iştirakçıların müraciətləri əsasında hüquqi məsləhət və yardım göstərilmişdir. Tədbir sual-cavab formatında davam etmiş və ehtiyacı olan şəxslərə fərdi hüquqi dəstək verilmişdir.^[48]

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən həyata keçirilən “Müharibə veteranları, əlillər və digər həssas sosial qruplar üçün hüquqi dəstəyin təşkili” layihəsinin yekunları ilə bağlı tədbir keçirilmişdir. Layihə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə dörd ay ərzində icra olunmuşdur. Layihənin məqsədi müharibə veteranları, əlillər və digər həssas sosial qruplar üçün hüquqi dəstəyin təşkili və hüquqi maarifləndirmənin artırılması olmuşdur. Layihə çərçivəsində qeyri-hökumət təşkilatları ilə birgə maarifləndirici görüşlər keçirilmiş, 100-ə yaxın müharibə və əmək veteranı, 20 Yanvar əlilləri və sağlamlıq imkanları məhdud şəxslər iştirak etmişdir. Bundan əlavə, Mərkəzə müraciət edən vətəndaşlara hüquqi yardım göstərilmiş, müvafiq qanunvericilik və sosial imtiyazlar barədə məlumatlar təşkilatın rəsmi saytında yerləşdirilmişdir. ^{[49] [50]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən “Şəhid ailələrinin, müharibə əlillərinin və veteranlarının hüquqlarının təşviqi” adlı layihənin icrasına başlanılmışdır. Layihə Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə yardımı ilə üç ay müddətində həyata keçirilmişdir. Layihənin məqsədi birinci və ikinci Qarabağ müharibəsinin şəhid ailələrinin, müharibə əlillərinin və veteranlarının mövcud qanunvericiliklə nəzərdə tutulan hüquqları barədə məlumatlandırılması və onlara hüquqi dəstəyin göstərilməsi olmuşdur. Layihə çərçivəsində maarifləndirici bukletlər və informasiya xarakterli verilişlər hazırlanmış, Şabran, Siyəzən, Tərtər və Quba rayonlarında hüquqi-maarifləndirici tədbirlər təşkil edilmişdir. Eyni zamanda ehtiyacı olan şəhid ailələrinə, müharibə əlillərinə və veteranlara pulsuz hüquqi məsləhət və yardım göstərilmişdir.^[51]

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi tərəfindən həyata keçirilən “Şəhid ailələrinin, müharibə əlillərinin və müharibə veteranlarının hüquqlarının təşviqi” layihəsinin yekun təqdimatı Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondunun ofisində keçirilmişdir. Layihə Azərbaycan Respublikası Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə 1 fevral – 1 may 2022-ci il tarixlərində icra olunmuşdur. Layihə çərçivəsində televiziya verilişləri hazırlanmış, Şabran, Siyəzən, Quba və Tərtər rayonlarında şəhid ailələri və müharibə veteranları ilə hüquqi maarifləndirici görüşlər keçirilmişdir. Tədbirlərdə şəhid və veteranların hüquqi statusu, mövcud qanunvericilik və sosial təminat məsələləri müzakirə olunmuşdur. ^{[52] [53]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi Azad Azərbaycan Televiziyası-nin aparıcısı və hüquqşünas Zülfiyyə Bayramova-nı diplomla təltif etmişdir. Mərkəzin sədri Səməd Vəkilov bildirmişdir ki, Z. Bayramova ATV-də yayımlanan “Qanunla Biz” verilişində aktual hüquqi mövzuların işıqlandırılması və hüquqi maarifləndirmə sahəsində fəaliyyəti ilə seçildiyinə görə bu mükafata layiq görülmüşdür. ^[54]

Müvəkkil Hüquq Mərkəzi Fransa Senatı tərəfindən Azərbaycanın əleyhinə qəbul edilmiş qətnamə ilə bağlı etiraz mövqeyi sərgiləmişdir. Mərkəzin açıqlamasında qeyd olunmuşdur ki, sözügedən qətnamə Cənubi Qafqaz regionunda sülh və sabitliyin bərqərar olunması prosesinə mənfi təsir göstərir. MHM - Fransa rəhbərliyinin, o cümlədən Prezident Emmanuel Macron-un mövqeyinin beynəlxalq hüququn əsas prinsipləri — dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyü ilə ziddiyyət təşkil etdiyini bildirmişdir. Mərkəz bu qətnamənin sülh müqaviləsinin imzalanması prosesinə maneə yaratdığını və beynəlxalq hüquq normalarına uyğun olmadığını bəyan etmişdir.^[55]

Təlim Universitetin Karyera və kommunikasiya şöbəsinin təşkilatçılığı ilə, Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondunun icra etdiyi “Təhsil müəssisələrində tələbələrin sosial fəaliyyəti və inkişafı” layihəsi çərçivəsində təşkil edilmişdir. Tədbirdə “Müvəkkil Hüquq Mərkəzi”nin sədri, hüquq müdafiəçisi Səməd Vəkilov məruzəçi qismində çıxış etmişdir.^[56]

Müvəkkil Hüquq Mərkəzinin fəaliyyəti çərçivəsində nəşr olunmuş bir sıra kitabların müəllifi mərkəzin prezidenti, Azərbaycan hüquqşünası-ictimai xadimi Səməd Vəkilovdur ^[57].

Mərkəzin Tanınmış Kitablarından bir neçəsi;

Qərbi Azərbaycandan Deportasiyanın tarixi və hüquqi aspektləri: Salyana köçürülmə (1948-1953) ^[58]

Qərbi Azərbaycandan etnik təmizlənmənin sonuncu mərhələsi: 1987-1991: Çalxanqalaya köç ^[59]

Qərbi Azərbaycandan deportasiya. İmirlidə məskunlaşma ^[60]

Azərbaycan folklor nümunələrinin hüquqi qorunması ^[61]

Azərbaycan Respublikası Prezident Kitabxanasında yer alır.

Müvəkkil Hüquq Mərkəzinin Sosial Psixoloji Dəstək Departamenti təşkilatın fəaliyyət istiqamətlərindən biri olaraq sosial həssas qruplara psixoloji və sosial dəstəyin göstərilməsi məqsədilə fəaliyyət göstərir. Departamentə psixoloq Vüsalə Vəkiloğlu rəhbərlik edir. ^{[62] [63]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzinin İnformasiya Texnologiyaları üzrə Departamenti təşkilatın rəqəmsal fəaliyyətinin təşkili, informasiya resurslarının idarə olunması və texnoloji həllərin tətbiqi istiqamətində fəaliyyət göstərir. Departamentə fotoqraf Rahim Qədimov rəhbərlik edir. ^[64]

Müvəkkil Hüquq Mərkəzinin Könüllülər departamenti təşkilatın ən mühim departamentidir. Departamentin əsas fəaliyyəti könüllülərin seçimi, qeydiyyatı, təlimi və müxtəlif layihə və tədbirlərə yönləndirilməsi, Könüllülər maarifləndirmə aksiyalarında, sosial layihələrdə, ictimai tədbirlərin təşkilində, media və informasiya dəstəyində, eləcə də tədqiqat və analitik işlərdə fəal iştirak etməsidir.

Departamentin Strukturu:

– Könüllülərin tədbirlərə yönləndirilməsi

– Media və ictimaiyyətlə əlaqələr

– Tədbirlərin təşkili

– Vikipediyaçılar qrupu

Departamentə gənc ictimai fəal Cavid Vəkilov rəhbərlik edir. Departamentin baş məsləhətçisi isə Cəfər Əliyevdir. O, həmdə “Könüllülərin tədbirlərə yönləndirilməsi” üzrə koordinatordur. ^{[65] [66] [67] [68] [69] [70]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzinin təsisçisi və prezidenti hüquqşünas-ictimai xadim Səməd Vəkilovdur. ^{[71] [72] [73] [74] [75] [76]}

Müvəkkil Hüquq Mərkəzinin vitse-prezidenti vəzifəsini hüquqşunas Mobil Vəkiloğlu icra edir. ^{[77] [78] [79] [80]}

• Muvekkil.az - rəsmi saytı
• Müvəkkil Hüquq Mərkəzinin Rəsmi Facebook Səhifəsi
• Müvəkkil Hüquq Mərkəzi Könüllülər Departamentinin Rəsmi İnstagram Səhifəsi