Poseydon (yun. Ποσειδῶν; lat. Neptūnus) — Poseydon — qədim yunan mifologiyasında ali dəniz tanrısı, Zevs və Aid ilə birlikdə üç əsas Olimpiya tanrısından biridir. Titan Kronos və Reyanın oğludur, Zevsin, Aidin, Heranın, Demetranın və Hestiyanın qardaşıdır (Hesiod, Teogoniya). Titanlar üzərində qələbədən sonra dünyanın bölüşdürülməsi zamanı Poseydona su ünsürü qismət olmuşdur (Homer, İliada). Zamanla o, dənizin qədim yerli tanrılarını — Nereyi, Okeanı, Proteyi və başqalarını kölgədə qoymuşdur. Poseydona ali tanrı statusunun verilməsi qədim yunanlar üçün dənizin böyük əhəmiyyət daşıması ilə bağlı idi, çünki Yunanıstan dənizlərlə əhatə olunmuş və dəniz sivilizasiyası olmuşdur.
| Poseydon | |
|---|---|
| q.yun. Ποσειδῶν | |
 Poseydon, mərmər heykəl, Afina Milli Arxeologiya muzeyi | |
| Mifologiya | Qədim Yunan |
| Təsir sahəsi | dəniz, zəlzələ, Atçılıq |
| Adının izahı | Dənizlər tanrısı |
| Yunanca adı | Ποσειδῶν |
| Latınca adı | Neptūnus |
| Cinsi | kişi[d][1] |
| Atası | Kron |
| Anası | Reya |
| Qardaşı | Aid, Zevs |
| Bacısı | Hera |
| Uşaqları | Triton, Rodos |
| Atributlar | Üçdişli nizə, at, delfin |
| Digər mədəniyyətlərdə | Neptun, Axto[d], Njörd[2] |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Poseydon həyat yoldaşı — ilahə Amfitrita və oğlu Tritonla birlikdə dənizin dibində, nereidlər, hippokamplar və digər dəniz məxluqları ilə əhatə olunmuş dəbdəbəli sarayda yaşayır. Poseydon özü isə hippokampların qoşulduğu arabada dəniz üzərində şığıyır və əlindəki üçdişli nizə (trident) ilə fırtınalar yaradır, qayaları parçalayır, yerə zərbə endirir, bunun nəticəsində şirin və ya duzlu su mənbələri əmələ gəlirdi.
Poseydon hirsli və sərt xasiyyətli idi; onu təhqir edənləri amansız qəzəblə təqib edirdi. Buna misal olaraq Odisseyi göstərmək olar — bu, Klassik qədimliklərin real lüğətində qeyd olunur. ESBE-yə görə, Poseydonun miflərdə əsas fərqləndirici xüsusiyyəti hökmranlıq, sarsılmaz və coşqun gücdür; bu güc onun padşahlıq əzəməti ilə ayrılmaz şəkildə birləşir. Antik incəsənət əsərlərində Poseydonun sifəti, adətən, Zevsin olimpik sakitliyindən fərqli olaraq, qəzəb və həyəcan ifadə edirdi.
Qədim Roma mifologiyasında Poseydona Neptun uyğun gəlirdi.
Mifologiya haqqında olan bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. |