Müqəddəs Ecazkar Nikolay kilsəsi
Müqəddəs Ecazkar Nikolay kilsəsi — 1897–1905-ci illər arasında Qazax şəhərində tikilmiş pravoslav kilsəsi. Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra kilsəsinin binası bərpa olunub. Qazaxda pravoslav icmasının olmamasına görə kilsə dini məbəd kimi fəaliyyət göstərmir.
| Müqəddəs Ecazkar Nikolay kilsəsi | |
|---|---|
.jpeg) | |
| Ölkə | |
| Yerləşir | Qazax |
| Tikilmə tarixi | 1897 |
| 41°05′25″ şm. e. 45°21′29″ ş. u. | |
 |
|
Müqəddəs Ecazkar Nikolay kilsəsi[1] 1897–1905-ci illər arasında Qazax şəhərində tikilib.[2] Kilsə qırmızı kərpicdən hörülüb və üzərində kərpicdən naxışlar var. Divar sütunlarının qalınlığı təxminən 40–50 sm ölçüyə malikdir.[3] Kilsənin pəncərələri və pəncərəüstü arkaları xaç formasındadır.[2]
Sovet işğalından sonra 1928-ci ildə Azərbaycanda rəsmi olaraq dinlə mübarizəyə başladılar.[4] Bir çox məscid, kilsə və sinaqoqlar maarifləndirici istiqamətlərdə istifadə üçün klubların balansına verildi.[5] Qazax şəhərində yerləşən pravoslav kilsəsi də bu dövrdə fəaliyyətini dayandırıb və kilsənin binasından anbar kimi istifadə olunub.[3]
Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra kilsəsinin binası bərpa olunub. Qazaxda pravoslav icmasının olmamasına görə kilsə dini məbəd kimi fəaliyyət göstərmir.[3]
2024-cü ilin sentyabr ayında sovet işğalından sonra ilk dəfə kilsədə İlahi Liturgiya keçirilib. İbadətə Gəncə şəhəri Aleksandr Nevski kilsəsinin baş keşişi Varfolomey Sotnikov başçılıq edib. Liturgiyada Gəncə və Ağstafa şəhərlərindən gələn zəvvarlar dua ediblər.[6]
- ↑ "В храме святителя Николая Чудотворца г. Газах состоялась первая за многие годы Божественная литургия | Новости Бакинско-Азербайджанской Епархии | Бакинско-Азербайджанская епархия РПЦ". pravoslavie.az. İstifadə tarixi: 2 fevral 2026.
- 1 2 Alməmmədov, Xəqani; Əliyev, Elvin; Nəcəfov, Şamil. Azərbaycanın qərb rayonlarında müxtəlif dövr arxeoloji abidələrin elektron qeydiyyatı və xəritələşməsi (az.). Bakı: Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondur. 2017. 316. ISBN 978-9952-516-07-4.
- 1 2 3 "Qazax abidələri: Rus Pravoslav kilsəsi". Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi Mədəniyyət üzrə Elmi-Metodiki və İxtisasartırma Mərkəzi. 4 dekabr 2022. İstifadə tarixi: 2 fevral 2026.
- ↑ Yunusov, 2004. səh. 140
- ↑ Yunusov, 2004. səh. 141
- ↑ "Uzun illərdən sonra Qazax şəhəri Müqəddəs Ecazkar Nikolay kilsəsində İlahi Liturgiya keçirilib. Bakı və Azərbaycan yeparxiyasinin xəbərləri. Bakı və Azərbaycan Yeparxiyasının". az.pravoslavie.az. İstifadə tarixi: 2 fevral 2026.
- Yunusov, Arif. Azərbaycanda İslam (PDF) (az.). Bakı: Zaman. 2004. səh. 364. ISBN 9952-8052-2-5. 5 iyul 2023 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 14 dekabr 2022.