Əbcəd hesabı (fars. حساب جمل) – Türk, ərəb və fars ədəbiyyatında bir hadisəni, bir işin tarixini bildirmək üçün işlənən və rəqəmləri hərflərdən ibarət olan hesabdır.
Biz orta əsrlərdə müsəlman səyyahların coğrafi kordinatları Əbcəd hesabı ilə verdiyinin şahidi oluruq. Məsələn: Hacı Zeynalabdin Şirvani özünün Riyaz əs-siyahət əsərində Səmərqənd, Konya, Qeysəriyyə və s. şəhərlərin coğrafi kordinatlarını verərkən Əbcəd hesabından istifadə etmişdir.[1] Əbcəd hesabında Ərəb əlifbasının hər hərfi konkret say bildirir; Məsələn, Əlifin (ا) qiyməti 1-dir, Nunun (ن) qiyməti 50-dir:[2]
| Əlif ا | 1 | Ha ح | 8 | Sin س | 60 | Tə ت | 400 |
| Bə ب | 2 | Ta ط | 9 | `Ayn ع | 70 | Sə ث | 500 |
| Cim ج | 3 | Yə ي | 10 | Fə ف | 80 | Xa خ | 600 |
| Dəl د | 4 | Kəf ك | 20 | Sad ص | 90 | Zəl ذ | 700 |
| Hə ه | 5 | Ləm ل | 30 | Qaf ق | 100 | Dad ض | 800 |
| Vəv و | 6 | Mim م | 40 | Ra ر | 200 | Za ظ | 900 |
| Zə ز | 7 | Nun ن | 50 | Şin ش | 300 | Ğayn غ | 1000 |
- ↑ ""Hacı Zeynalabdin Şirvaninin "Riyaz əs-Siyahət" Əsərində Əbcəd Hesabı"". 3 may 2020 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 3 mart 2025.
- ↑ ""Əbcəd Hesabı və Cəfr Elmi"". 28 iyul 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 iyul 2020.