Sarı atşabalıdı

Sarı atşabalıdı
Sarı atşabalıdı
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superrozidlər Klad: Rozidlər Klad: Malvidlər Dəstə: Sabunağacıçiçəklilər Fəsilə: Sabunağacıkimilər Yarımfəsilə: Hippocastanoideae Triba: Hippocastaneae Cins: Atşabalıdı Növ: Sarı atşabalıdı
Beynəlxalq elmi adı
	Aesculus flava Aiton;
ITIS	28717
NCBI	322040
EOL	582235

Sarı atşabalıdı (lat. Aesculus flava) — bitkilər aləminin sabunağacıçiçəklilər dəstəsinin sabunağacıkimilər fəsiləsinin atşabalıdı cinsinə aid bitki növü.

Arealı

Vətəni Şimali Amerika – Pensilvaniyadan Corciya və Alabamaya qədərdir. Moskvada, Sankt-Peterburqda və digər iri şəhərlərdə yaşıllıqlarda və parklarda təsadüf edilir.

Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü 20–30 m-ə qədər, sıx enli-piramidal çətirli ağacdır. Yarpaqları bölümlü, uzunsov, yumurtaşəkilli və ya ensiz-ellipsvari, ucu biz, nazik dişli, uzunluğu 10–15 sm olan, 5 yarpaqcıqdan ibarət, saplağı uzundur. Yarpaqların üstü tünd yaşıl, altı sarımtıl-yaşıldır. Çiçəkləri sarı, ölçüsü 3 sm, uzunluğu 10–15 sm olan süpürgələrdə yerləşir. Şaxtaya davamlıdır. Meyvələri yumru, diametri 5–6 sm, əsasən 2 toxumludur. Şəhər şəraitini yaxşı keçirir. İri vəziyyətdə köçürülməni yaxşı keçirir. Adi atşabalıdından 2–3 həftə sonra, may-iyunda çiçəkləyir. Meyvələri sentyabrda yetişir.

Ekologiyası

Atşabalıdı növləri arasında soyuğa çox davamlıdır. Kölgəyə dözümlüdür.

Azərbaycanda yayılması

Abşeronda mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi

Davamlılığına və dekorativliyinə görə Şimali meşə zonasının Orta və Cənub-Qərbi hissələrində geniş yayılmışdır. Tək, qrup, alleya, küçə və yol ətrafı əkinlərdə istifadə edilir.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

Aesculus pavia var. flava (Sol.) Kuntze
Pavia flava (Sol.) Moench
Paviana flava (Sol.) Raf.
Pawia octandra var. flava (Sol.) Kuntze

Heterotipik sinonimləri

Aesculus flava var. purpurascens A.Gray
Aesculus hystrix Raf.
Aesculus lutea Wangenh.
Aesculus lutea var. discolor Dippel
Aesculus maxima D.Drake
Aesculus octandra Marshall
Aesculus octandra var. hybrida Sarg.
Aesculus octandra var. purpurascens C.K.Schneid.
Aesculus octandra f. vestita (Sarg.) Fernald
Aesculus octandra var. vestita Sarg.
Aesculus octandra f. virginica (Sarg.) Fernald
Aesculus octandra var. virginica Sarg.
Nebropsis hystrix Raf.
Pavia bicolor Raf.
Pavia discolor Sweet
Pavia jacquiniana Jacques
Pavia lutea Poir.
Pavia octandra (Marshall) Kuntze
Pavia reticulata Raf.
Pawia octandra (Marshall) Kuntze
Pawia octandra var. hybrida (Sarg.) Kuntze