Tüklü rindera

Tüklü rindera
Tüklü rindera
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superasteridlər Klad: Asteridlər Klad: Lamidlər Dəstə: Göyzabançiçəklilər Fəsilə: Göyzabankimilər Yarımfəsilə: Köpəkdilikimilər Triba: Köpəkdilikimilər Yarımtriba: Köpəkdilikimilər Cins: Rindera Növ: Tüklü rindera
Beynəlxalq elmi adı
	Rindera lanata;
NCBI	1421757

Tüklü rindera (lat. Rindera lanata) — bitkilər aləminin göyzabançiçəklilər dəstəsinin göyzabankimilər fəsiləsinin rindera cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu / Natonal IUCN Status: "Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU B1b (i, iii)c(i, iiiEN B1ab(iii) + 2ab(iii). Azərbaycanın nadir növüdür.

Botaniki xarakteristikası

Çoxillik ot bitkisidir. Gövdəsi düz, qranlı-şırımlı, çiçək qrupu budaqlanan süpürgədir. Yarpaqları bozdur, kökətrafı yarpaqları lansetvari və ya uzunsov iti, 6-18 sm uzunluğunda, 0,8-1,2 sm enindədir. Çiçək qrupu süpürgə, yuxarıdan qalxanvari, sıx, daha sonra syerək, çiçək altlığı yoxdur. Kasacığı 4–6 mm uzunluğunda, ağ tükcüklü, uzunsov dilimlidir. Çiçək tacı çəhrayı, sonradan maviləşəndir, 8–10 mm uzunluğundadır. Qanadları dikduran, xətvari, lansetşəkilli, küt, borucuğa bərabərdir. Erkəkcik çiçək tacının borucuğunun mərkəzinə bitişmişdir. Sütuncuq 12 mm uzunluqdadır. Fındıqcası iri, dairəvi, qanadları ilə birlikdə 12–15 mm diametrindədir. Qanadlar geniş, tamkənarlıdır.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri

Çiçəkləməsi may-iyun, meyvəverməsi iyun-iyul aylarına təsadüf edir. Orta və yuxarı dağ qurşaqlarına qədər, quru, daşlı yamaclarda rast gəlinir.

Yayılması

Naxçıvanın dağlıq hissəsidir.

Sayı və tendensiyası

Populyasiyanın təbii ehtiyatı məhduddur. Mənfi təsirlər azalma tendensiyasını yaradır.

Məhdudlaşdırıcı amillər

Antropogen amillər (ekstermal iqlimə malik ərazilərdə yayılması, kortəbii otarılma, tapdalanma), iqlim və ətraf mühit amillərinə həssaslıqdır.

Mühafizə tədbirləri

Areallarının mütəmadi monitorinq olunması, mümkün rezervasiya imkanlarının araşdırılması və toxumlarının toplanaraq toxum bankında qorunmasıdır.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

Cynoglossum lanatum Lam.
Cyphomattia lanata (Lam.) Boiss.
Mattia lanata (Lam.) Roem. & Schult.

Heterotipik sinonimləri

Cyphomattia lanata var. brachyantha (Boiss.) Boiss.
Mattia alapadnochiton Vatke
Mattia brachyantha Boiss.
Mattia canescens DC.
Mattia lanata var. brachyantha (Boiss.) Bornm.
Mattia lanata var. canescens (DC.) Kusn. ex Bornm.
Mattia lanata var. cyanoptera Bornm.
Mattia lanata var. detonsa Bornm.
Mattia lanata var. euryptera Bornm.
Mattia lanata var. glabrata Kusn.
Mattia lanata var. macrophylla Bornm.
Mattia lanata var. stenophylla Bornm.
Rindera canescens (DC.) Bunge
Rindera lanata var. canescens (DC.) Kusn.
Rindera lanata f. cyanoptera (Bornm.) Brand
Rindera lanata var. detonsa (Bornm.) Bornm.
Rindera lanata subvar. detonsa (Bornm.) Brand
Rindera lanata var. eriantha Kusn.
Rindera lanata f. euryptera (Bornm.) Brand
Rindera lanata f. macrophylla (Bornm.) Brand
Rindera lanata var. pumila Kusn.
Rindera lanata var. ramosissima Kusn.
Rindera lanata var. robusta Kusn.
Rindera lanata var. stenophylla (Bornm.) Bornm.
Rindera lanata f. tournefortii Brand