Yapon xenomelesi (lat. Chaenomeles japonica) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin xenomeles cinsinə aid bitki növü.
| Yapon xenomelesi | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||||
|
Domen: Klad: Ranqsız: Aləm: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Dəstə: Fəsilə: Yarımfəsilə: Triba: Yarımtriba: Cins: Növ: Yapon xenomelesi |
||||||||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||||||||
| ||||||||||
Vətəni Yaponiyadır. Çin və Avropada da becərilir.
Hündürlüyü 3 m-ə qədər olan qollu-budaqlı koldur. Budaqları əlifi-yaşıl rəngdə, çılpaq, tikanları 1–1,5 sm uzunluğundadır. Yarpaqları 3–8 sm uzunluğunda olub, yumurtavari və ya uzunsov yumurtavaridir; uc hissədə itiləşmiş, əsasına doğru tədricən daralan, kənarı iti mişardişlidir. Yazda qırmızımtıl, sonralar hər iki tərəfdən çılpaq olub, üstdən parıltılı, tünd yaşıl rəngli, alt tərəfdən açıq rəngli, dekabr ayınadək ağacın üzərində qalır. Saplağı 6–12 sm uzunluqdadır. Çiçəkyanlığı tumurcuqşəkilli olub, kənarları dişlidir. Çiçəkləri 2–6 ədəd olmaqla keçən ilki zoğlardakı çiçək saplağında yerləşir, 5 sm-dək diametri olan al qırmızı, çəhrayı və ya ağ taclıdır. Kasacığı zəngvarı, tamkənarlı, kasayarpaqcıqlıdır. Sütuncuğu bir qayda olaraq çılpaqdır. Çiçəkləməyə yarpaqlamadan qabaq başlayır, meyvələri dəyirmi, yumurtaşəkilli olub, yaşıl sarı rəngli, xallı xırda nöqtəlidir. Meyvəsi sentyabr-oktyabr aylarında yetişir, 2–3 yaşlarında meyvə verməyə başlayır.
Günəşə, işığa davamlı, münbit torpaqlarda yaxşı bitir. Sərt şaxtalardan əziyyət çəkir.
Böyük Qafqazda təbii halda rast gəlinir.
Mülayim iqlimli zonalarda bəzi şəhərlərin yaşıllaşdırılmasında istifadə edilir.
- Aronia japonica (Thunb.) K.Koch
- Chaenomeles lagenaria Koidz.
- Cydonia japonica (Thunb.) Pers.
- Cydonia japonica var. lagenaria Makino
- Cydonia japonica var. typica Makino
- Cydonia lagenaria Loisel.
- Pyrus japonica Thunb.
- Pyrus japonica var. typica Koidz.
- Chaenomeles alpina (Maxim.) Koehne
- Chaenomeles cardinalis var. alba Nakai
- Chaenomeles japonica f. alba (Nakai) Ohwi
- Chaenomeles japonica var. alpina Maxim.
- Chaenomeles japonica var. bugeautii Lavallée
- Chaenomeles japonica var. fastigiata Lavallée
- Chaenomeles japonica var. gigantea Lavallée
- Chaenomeles japonica var. macrocarpa Lavallée
- Chaenomeles japonica var. maillardii Lavallée
- Chaenomeles japonica var. mallardii Carrière
- Chaenomeles japonica var. maulei (Mast.) Lavallée
- Chaenomeles japonica f. plena Hiyama & Kobayasi bis
- Chaenomeles japonica var. pygmaea Maxim.
- Chaenomeles japonica f. tortuosa (Nakai) Okuyama
- Chaenomeles japonica var. tricolor Rehder
- Chaenomeles japonica f. tricolor (Parsons & Sons) Rehder
- Chaenomeles japonica var. umbilicata Lavallée
- Chaenomeles maulei (Mast.) Lavallée ex Zabel
- Chaenomeles maulei var. alba Nakai
- Chaenomeles maulei var. alpina C.K.Schneid.
- Chaenomeles maulei var. sargentii Mottet
- Chaenomeles maulei var. tortuosa Nakai
- Chaenomeles maulei var. tricolor Rehder
- Chaenomeles maulei var. typica C.K.Schneid.
- Chaenomeles trichogyna Nakai
- Cydonia japonica var. alba Lodd.
- Cydonia japonica var. atrosanguineaplena Rehder
- Cydonia japonica var. candida Rehder
- Cydonia japonica var. cardinalis Rehder
- Cydonia japonica var. grandiflora Rehder
- Cydonia japonica mallardii Jacob-Makoy
- Cydonia japonica var. roseaplena Rehder
- Cydonia japonica var. rubragrandiflora Rehder
- Cydonia japonica var. sanguineaplena Rehder
- Cydonia japonica tricolor Parsons
- Cydonia japonica var. umbilicata Rehder
- Cydonia japonica var. wilsonii E.Beckett
- Cydonia maulei (Mast.) T.Moore
- Cydonia maulei var. alpina (Maxim.) Rehder
- Cydonia maulei var. tricolor Rehder
- Cydonia sargentii Lemoine
- Cydonia sargentii Lemoine ex K.Schum.
- Pseudochaenomeles maulei (Mast.) Carrière
- Pyrus japonica alpina (Maxim.) Franch. & Sav.
- Pyrus japonica wilsonii Anon.
- Pyrus maulei Mast.
- Pyrus sargentii (Lemoine) S.Arn.