Bruno Pontekorvo (it. Bruno Maksimovič Pontekorvo, rus. Бру́но Макси́мович Понтеко́рво; 22 avqust 1913[1][2][…], Piza, Toskana[3] – 24 sentyabr 1993[4][2][…], Dubna, Moskva vilayəti) — italyan-rus nüvə fiziki, Enriko Ferminin ilk assistentlərindən biri və yüksək enerji fizikası, xüsusilə neytrinolar sahəsində çoxsaylı tədqiqatların müəllifidir. İnamlı bir kommunist olan Pontekorvo, 1950-ci ildə Sovet İttifaqına qaçmış və burada myuonun parçalanması və neytrinolar üzərindəki araşdırmalarını davam etdirmişdir. 1995-ci ildə onun xatirəsinə nüfuzlu "Pontekorvo Mükafatı" təsis edilmişdir.
| Bruno Pontekorvo | |
|---|---|
| it. Bruno Pontecorvo | |
 | |
| Doğum tarixi | 22 avqust 1913[1][2][…] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 24 sentyabr 1993[4][2][…] (80 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Vəfat səbəbi | Parkinson xəstəliyi |
| Dəfn yeri |
|
| Elm sahələri | nüvə fizikası, hissəciklər fizikası, fizika[5], Tədqiqat və inkişaf[5] |
| Elmi adları | |
| İş yerləri | |
| Təhsili | |
| Elmi rəhbərləri | Enriko Fermi, Frederik Jolio-Küri |
| Üzvlüyü | |
| Mükafatları |
      |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Varlı bir italyan-yəhudi ailəsinin səkkiz övladından dördüncüsü olan Pontekorvo, Sapientsa Universitetində Ferminin rəhbərliyi altında fizika təhsili almış və onun "Via Panisperna uşaqları" qrupunun ən gənc üzvü olmuşdur. O, 1934-cü ildə Ferminin yavaş neytronların xüsusiyyətlərini göstərən və nüvə parçalanmasının kəşfinə yol açan məşhur təcrübəsində iştirak etmişdir. 1936-cı ildə Parisə köçən Pontekorvo, burada İren və Frederik Jolio-Küri cütlüyünün rəhbərliyi altında tədqiqatlar aparmışdır. Əmisi oğlu Emilio Sereninin təsiri ilə o, liderləri Parisdə qaçqın kimi yaşayan İtaliya Kommunist Partiyasına üzv olmuşdur; bacıları Culiana və Laura, habelə qardaşı Cillo da eyni yolu seçmişdilər. İtaliya faşist rejiminin 1938-ci ildə yəhudilərə qarşı qəbul etdiyi "irqi qanunlar" onun ailə üzvlərinin İtaliyanı tərk edərək Britaniya, Fransa və ABŞ-yə mühacirət etməsinə səbəb olmuşdur.
- 1 2 Bruno Pontecorvo // Encyclopædia Britannica (ing.).
- 1 2 3 4 Turchetti S. Bruno PONTECORVO // Dizionario Biografico degli Italiani (it.). 2015. Vol. 84.
- 1 2 Понтекорво Бруно Максимович // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
- 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- 1 2 Çex Milli Hakimiyyət Məlumat bazası.
- ↑ (unspecified title). doi:10.5281/ZENODO.18315206
- Biography / Scientific Works / Popular Articles / About B. Pontecorvo / Photoalbum Arxivləşdirilib 12 may 2017 at the Wayback Machine (in English and Russian)
- 1950s news of Pontecorvo's disappearance from the BBC archive
- Richards, Charles. "Confessions of an atom spy: Forty years after Bruno Pontecorvo, a British scientist, went to work for Moscow, he tells Charles Richards in Rome why he changed side". The Independent (ingilis). 2 avqust 1992.
- Jodcast Interview with Professor Frank Close on the life, research and disappearance of Bruno Pontecorvo
- The Papers of Bruno Pontecorvo held at Churchill Archives Centre