Kömək
Bu səhifəni kitabınıza əlavə edin
Kitabı göstər (0 səhifə)
Səhifə təklif edinCinnah prospekti (türk. Cinnah Caddesi) — Türkiyənin Ankara ilinin Çankaya ilçəsində yerləşən prospekt.[1] Atatürk bulvarının davamı kimi Quğulu Parkından Atakuleyə qədər uzanır. Əziziyyə, Çankaya və Rəmzi Oğuz Arık məhəllələri arasında sərhəd təşkil edən küçə, Xoşdərə, Çankaya və Simon Bolivar küçələrinin kəsişməsində bitir. Birtərəfli nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti üçün açıqdır və təxminən 1,8 kilometr uzunluğundadır. Prospekt boyunca Əfqanıstan, Banqladeş, Hindistan, İsveç, Kanada və Liviyanın səfirlikləri yerləşir.
| Cinnah prospekti | |
|---|---|
| türk. Cinnah Caddesi | |
 Atakule və paralelindəki Cinnah prospekti | |
| Ümumi məlumatlar | |
| Ölkə |
 Türkiyə |
| Şəhər | Ankara |
| Rayon | Çankaya |
| Uzunluğu | 1800 m |
| Eni | 15 m |
| Başlanğıc koordinatı | 39°53′33″ şm. e. 32°51′23″ ş. u. |
| Şərəfinə adlandırılıb | Məhəmməd Əli Cinnah |
1970-ci illərə qədər "Vali Doktor Rəşid küçəsi" kimi tanınan prospekt,[2] o vaxtkı Ankara Böyükşəhər Bələdiyyəsinin meri, memar Vedat Dalokayın qatıldığı müsabiqədə mükafat qazandıqdan sonra Pakistanın qurucu lideri Məhəmməd Əli Cinnahın şərəfinə Cinnah prospekti adlandırıldı.[3]
1940-cı illərdən sonra Ankaranın mədəni və siyasi mərkəzinin Altındağdan Çankayaya keçməsi bölgənin sosial-iqtisadi strukturunda dəyişikliklər rəvac verdi və prospektin yerləşdiyi ərazi şəhərin yüksək gəlirli sakinləri tərəfindən seçilməyə başladı. Zaman keçdikcə bir çox ölkələrin səfirliklərinin Cinnah prospektinə köçürülməsi ilə prospektin əhəmiyyətliliyini daha da artırdı.[4] Buna görə də, Ankaradakı mülki memarlığın görkəmli nümunələrinin böyük əksəriyyətinin bu küçədə yerləşməsi təsadüfi deyil. Başda Sevgi Soysal olmaq üzrə Ankara haqqında kitablar yazanlar əsərlərində tez-tez şəhərin Qərb simasını təmsil edən Cinnah prospektinin adını çəkiblər.[5]
Prospektdə yerləşən memarlıq strukturları şəhərdəki erkən postmodern mülki memarlıq ənənəsinin ən vacib nümunələri sayılır. Jansen planına əsasən, müəyyən edilmiş şimal-cənub oxu nəzərə alınmaqla, Cinnah prospekti cənuba, Kavaklıdərə və Çankaya istiqamətində böyüdükcə əsas arteriyaya çevrildi. 1950-ci ildə Ankara üçün hazırlanmış ikinci böyük şəhərsalma planı olan Uybadin-Yücel planında da Cinnah prospekti yerini taparaq, bir çox memarlıq layihəsinə ev sahibliyi etdi. Memar Reha Ortaçlı tərəfindən siyasətçi Nihad Erim üçün Cinnah prospektində layihələndirilən mənzil binasının tikintisi, 1950-ci illərin sonlarında küçədə başlayan intensiv tikinti fəaliyyətinə təkan verən ilk nümunədir. 1958-ci ildə tamamlanan Nihad Erim Mənzil binasından başqa, burada Cinnah 19 (Nejat Ərsin layihəsi), Şevki Vanlı tərəfindən layihələndirilən Leyla Gencer Mənzil binası, Vedat Dalokay və Nejat Tekelioğlunun birgə layihəsi, Mehmet Savaşın Dövlət Teatr Sənətçiləri Kooperativ Mənzil binası, Cinnah 22, Sədat Haqqı Əldəmin Hindistan səfirliyinin binası və Affan Kırımlının Türk-Amerikan Assosiasiyası binalarıda inşa edilmişdir. Altındağda, Birinci Milli Memarlıq Hərəkatının gətirdiyi ənənəvi memarlıq üslubdan fərqli olaraq, Cinnah prospekti müasir memarlıq nümunələrinə ev sahibliyi edir.[6]
- Əfqanıstanın Ankaradakı səfirliyi
- Atakule
- Banqladeşin Ankaradakı səfirliyi
- Ankara Botanik Parkı
- Hindistanın Ankaradakı səfirliyi
- İsveçin Ankaradakı səfirliyi
- Kanadanın Ankaradakı səfirliyi
- Liviyanın Ankaradakı səfirliyi
- ↑ "Ankara Atatürk Bulvarı Üzerinde Yer Alan Kentsel Donatı Elemanlarının Sınıflandırılması, Değerlendirilmesi ve Kent Kimliği İlişkisi". Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi (Türkçe). Ankara: ResearchGate. Mart 2008. 108. İstifadə tarixi: 28 Kasım 2021.
- ↑ Gürsel, Bahar. "Türk-Amerikan Derneği: Bir Ankara Kurumunun İlk Yirmi Yılı" (PDF). Ankara Araştırmaları Dergisi (Türkçe). Ankara. Haziran 2020. 179. doi:10.5505/jas.2020.18480. 28 Kasım 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 28 Kasım 2021.
- ↑ Aslan, Jeyan İdil. "Yarım Asırlık "Modern": Cinnah 19". Lavarla (Türkçe). 27 Mart 2018. 22 Eylül 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 Kasım 2021.
- ↑ "Yapılar" (PDF) (Türkçe). Ankara: Koç Üniversitesi Vehbi Koç Ankara Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi. Kasım 2014. ISBN 978-975-97802-3-4. İstifadə tarixi: 28 Kasım 2021.
- ↑ "Sevgi Soysal ve Yenişehir'de Bir Öğle Vakti Romanından Mimari/Kentsel Mekana İlişkin Çıkarımlar". Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (Türkçe). 2013. 70. 24 Mart 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 Kasım 2021.
- ↑ "Mimarlık Ortamının 'Sessiz' Aktörlerinden Reha Ortaçlı ve Ankara'daki Bilinmeyen Apartman Yapıları: Nihat Erim Apartmanı ve Ortaçlı Apartman(lar)ı" (PDF). Ankara Araştırmaları Dergisi (Türkçe). Ankara. Haziran 2018. səh. 45. doi:10.5505/jas.2018.00719. 28 Kasım 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 28 Kasım 2021.