Halo effekti

Halo effekti (bəzən halo xətası və ya halqa, oreol xətası adlanır), bir sahədə bir şəxs, şirkət, ölkə, brend və ya məhsul haqqında olan müsbət təəssüratların insanın başqa bir sahədə bir şəxs, şirkət, ölkə, brend və ya məhsul haqqındakı fikir və ya hisslərinə müsbət təsir etmək meylidir. Bu termin Edvard Torndayk tərəfindən irəli sürülüb.^[1][2] Bu, "mühakimə yürüdən insanların, qiymətləndiricilərin, bir qayda olaraq əvvəlki performans və ya şəxsiyyət mühakimələrindən təsirlənməyə meylli olduqları hala, fenomenə verilən addır".^[3] Başqa sözlə, insanların mövcud olan bütün obyektiv halların cəminə əsaslanaraq imic və ya obraz formalaşdırmasına mane ola biləcək koqnitiv təhrifdir.

Halo effektinin sadələşdirilmiş nümunəsi kimi, belə bir situasiyanı misal gətirmək olar: insanlar fotoşəkildəki şəxsin cəlbedici, baxımlı və yaxşı geyindiyini gördükdən sonra öz sosial konsepsiyasının qaydalarına əsaslanan psixi evristik üsuldan istifadə edərək, fotoşəkildəki şəxsin yaxşı insan olduğunu qəbul edirlər.^[4][5][6] Bu daimi səhv, mühakimə zamanı qiymətləndiricilərin üstünlüklərini, qərəzlərini, ideologiyasını, istəklərini və sosial qavrayışını əks etdirir.^{[6][7][8][9][10]}