Butun axtardiqlarinizi tapmaq ucun buraya: DAXIL OLUN
  Mp4 Mp3 Axtar Yukle
  Video Axtar Yukle
  Shekil Axtar Yukle
  Informasiya Melumat Axtar
  Hazir Inshalar Toplusu
  AZERI CHAT + Tanishliq
  Saglamliq Tibbi Melumat
  Whatsapp Plus Yukle(Yeni)

  • Ana səhifə
  • Təsadüfi
  • Yaxınlıqdakılar
  • Daxil ol
  • Nizamlamalar
İndi ianə et Əgər Vikipediya sizin üçün faydalıdırsa, bu gün ianə edin.

Iris pseudacorus

bitki növü
  • Məqalə
  • Müzakirə

Iris pseudacorus (lat. Iris pseudacorus) — bitkilər aləminin qulançarçiçəklilər dəstəsinin süsənkimilər fəsiləsinin süsən cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və status / National IUCN Status: "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir –VU B1ab(iii) + 2ab(iii). Azərbaycanın nadir növüdür.

Iris pseudacorus
Elmi təsnifat
Domen:
Eukariotlar
Klad:
Diaphoretickes
Ranqsız:
Arxeplastidlər
Aləm:
Bitkilər
Klad:
Streptofitlər
Klad:
Ali bitkilər
Klad:
Çoxsporlu bitkilər
Klad:
Borulu bitkilər
Klad:
Toxumlu bitkilər
Klad:
Çiçəkli bitkilər
Klad:
Birləpəlilər
Dəstə:
Qulançarçiçəklilər
Fəsilə:
Süsənkimilər
Yarımfəsilə:
Süsənkimilər
Triba:
Süsənkimilər
Cins:
Süsən
Növ:
Iris pseudacorus
Beynəlxalq elmi adı
  • Iris pseudacorus L., 1753[1]
Vikianbarın loqotipi
Şəkil
axtarışı
ITIS  43194
NCBI  82213
EOL  491653

Mündəricat

  • 1 Botaniki xarakteristikası
  • 2 Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
  • 3 Yayılması
  • 4 Sayı və tendensiyası
  • 5 Məhdudlaşdırıcı amillər
  • 6 Mühafizə tədbirləri
  • 7 Sinonimləri
    • 7.1 Homotipik sinonimləri
    • 7.2 Heterotipik sinonimləri
  • 8 İstinadlar
  • 9 Həmçinin bax

Botaniki xarakteristikası

Çoxillik ot bitkisidir. Kökümsovu çox yoğun, uzun, çox budaqlanmışdır. Gövdəsi 80—100 sm hündürlükdə, yarpaqları boz—yaşıl, enli- xətvari və ya xətvari –lansetvari, 1-2(2,5) sm enindədir, aşağı yarpaqları gövdədən uzundur. Çiçək qrupu 4-8 çiçəklidir. Təpə yarpaqları yaşıl, kənarları və təpə hissəsi pərdəlidir. Çiçəkyanlığı 7 sm uzunluğunda, sarı rənglidir. Sütuncuq uzunsov, 3 sm uzunluöunda, tozcuq krem rəngli və ya narıncıdır. Qutucuq 4—5 sm uzunluğunda, küt, üçtillidir.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri

Çiçəkləmə və meyvə əmələgətirmə dövrü may-iyun aylarına təsadüf edir. Kökümsov və toxum vasitəsilə çoxalır. Kriptofit (hidrofit) bitkidir, aranda yayılmışdır. Durğun sular, bulaqlar, arxlar, suvarma kanallarının kənarları, bataqlıq yerlər və çəmənliklərdə Berula erecta, Mentha aquatica, Veronica anagallis-aquatica, Nasturtium officinale bitkilərindən təşkil olunmuş senozlarda komponent kimi iştrirak edir. Boyaq, dekorativ və dərman bitkisidir.

Yayılması

Samur-Dəvəçi ovalığı və Lənkəran ovalığı (Astara rayonu, Təngərud və Maşxan kəndləri ətrafında, Lənkəran rayonunun girəcəyi), Bozqır yaylası, Kür düzənliyi.

Sayı və tendensiyası

Populyasiyalarının sayı azalır.

Məhdudlaşdırıcı amillər

Antropogen amillər (növün bəzək bitkisi kimi yığılması, otarılma, tapdalanma) və iqlimin dəyişilməsi (quraqlıqların nəticəsində su hövzələrinin quruması). 

Mühafizə tədbirləri

Xüsusi mühafizə tədbirləri aparılmalıdır. Süni göl və gölməçələrin yaradılması, yayılma yerlərində antropogen təsirləri azaltmaq məqsədilə yasaqlıqların təşkili, populyasiya səviyyəsində genetik tədqqi, soğanaq və toxumlarının toxum bankında saxlanılması təklif olunur. 

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

  • Iris palustris Gaterau
  • Limnirion pseudacorus (L.) Opiz
  • Limniris pseudacorus (L.) Fuss
  • Pseudo-iris palustris Medik.
  • Xiphion pseudacorus (L.) Schrank
  • Xyridion pseudacorus (L.) Klatt

Heterotipik sinonimləri

  • Acorus adulterinus Ludw.
  • Iris acoriformis Boreau
  • Iris acoroides Spach
  • Iris bastardii Boreau
  • Iris curtopetala Redouté
  • Iris flava Tornab.
  • Iris lutea Ludw.
  • Iris pallidior Hill
  • Iris paludosa Pers.
  • Iris palustris Moench
  • Iris palustris var. pallida Gray
  • Iris pseudacorus var. acoriformis (Boreau) Baker
  • Iris pseudacorus subsp. acoriformis (Boreau) K.Richt.
  • Iris pseudacorus var. acoriformis (Boreau) Nyman
  • Iris pseudacorus var. acoroides (Spach) Baker
  • Iris pseudacorus f. albescens Neuman
  • Iris pseudacorus subvar. aurantiaca Druce
  • Iris pseudacorus var. bastardii (Boreau) Nyman
  • Iris pseudacorus subsp. bastardii (Boreau) K.Richt.
  • Iris pseudacorus var. citrina Hook.
  • Iris pseudacorus f. longiacuminata Prodan
  • Iris pseudacorus var. longifolia DC.
  • Iris pseudacorus f. nyaradyana Prodan
  • Iris pseudacorus var. ochroleuca Peterm.
  • Iris pseudacorus var. parviflora Bastard
  • Iris pseudacorus var. parviflorum Bastard
  • Iris pseudacorus f. submersa Glück
  • Iris sativa Mill.
  • Moraea candolleana Spreng.
  • Vieusseuxia iridioides Redouté
  • Xiphion acoroides (Spach) Alef.
  • Xyridion acoroideum (Spach) Klatt

İstinadlar

  1. ↑ Linnaeus C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 1. S. 38.

Həmçinin bax

Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Iris_pseudacorus&oldid=8421351"
Informasiya Melumat Axtar