Quan — (Çincə:管) Çinmənşəli nəfəsli musiqi aləti. O, qoboy ailəsinə daxildir. Əsasən qamışdan hazırlanır. Alət 8 və ya 9 çalma dəliyi olan silindrik lülədən ibarətdir. Şimali Çində ağacdan, cənubda isə bəzən qamış və ya bambukdan da hazırlanır. Dar ucu məftillə bağlanmış ikiqat qamış quanın dəliyinə daxil edilir. Alətin hər iki ucuna, bəzən də çalma dəlikləri arasına qalay və ya mis halqalar qoyulur. Quanın ümumi uzunluğu 200 ilə 450 mm arasında dəyişir, ən böyüyünün mis zəngi var.[1][2]
| Quan | |
|---|---|
| | |
| Təsnifat | nəfəsli musiqi aləti |
| Hornbostel–Zaks təsnifatı | 422.111 |
| Mənşə ölkəsi | Çin |
Alətin uzunluğu 18-33 santimetrdir. Müasir quanın qamması xromatikdir, es1-a3 (böyük quan) və ya as1-c4 (kiçik quan) diapazonuna malikdir. Ansambllarda, orkestrlərdə və sololarda istifadə olunur.
Alət qədim mənşəlidir. Eramızdan əvvəl XIV əsrə aid kahin sümüklərindəki işarələr göstərir ki... Yan və quan kimi fleytalara istinadlar artıq tapılıb, Eramızdan əvvəl III-II əsrlərə aid klassik Çin ədəbiyyatında (məsələn, Çjou ayinlərində) di və guan sözlərinə istinadlar mövcuddur.
Çində quan ÇXR-in Sintszyan-Uyğur muxtar rayonunda geniş yayılmışdır. Cənubda Quandon əyalətində quan həmçinin houquan (çincə: 喉管) kimi də tanınır.[3]
- ↑ "Suona (嗩吶 ) 19th century". Metmuseum.org. İstifadə tarixi: 31 may 2022.
- ↑ "Wind Instruments". 4 aprel 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 aprel 2015.
- ↑ Arxivləşdirilib 2009-03-12 at the Wayback Machine
- "Guan - Chinese Traditional Musical Instruments" from Paul and Bernice Noll site
- "The Guanzi or Bili" from AZSA.com
- Guan article(Chinese)
- Houguan article
- Houguan article
- Houguan article