Kömək
Bu səhifəni kitabınıza əlavə edin
Kitabı göstər (0 səhifə)
Səhifə təklif edinBu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni edərək Vikipediyanı zənginləşdirə bilərsiniz. |
B1 vitamini və ya Tiamin — suda həll olan, insan orqanizmi üçün həyati vacib vitamin. Kimyəvi formulu: $$C_{12}H_{17}N_{4}OS$$
| Tiamin | |
|---|---|
 | |
| Kimyəvi birləşmə | |
| Brutto-formulu | C12H17N4OS⁺ |
| CAS | 70-16-6 |
| PubChem | 1130 |
| DrugBank | DB00152 |
| Tərkibi | |
| Təsnifatı | |
| ATK | A11DA, A11DA01 |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Tiamin rəngsiz kristal maddədir, suda yaxşı həll olur, lakin spirtdə həll olunmur. Qızdırıldıqda parçalanma xüsusiyyətinə malikdir. Orqanizmdə depolanmadığı üçün (yığılıb qalmır) hər gün qida vasitəsilə qəbul edilməlidir.
- 1910-cu il: U.Sudzuki tərəfindən düyü kəpəyindən ayrılaraq beri-beri xəstəliyinin müalicəsində istifadə edilmişdir.
- 1912-ci il: Kazimir Funk tərəfindən "vitamin" termini elmə daxil edilmiş və tiamin tədqiq olunmuşdur.
- 1926-cı il: Barend Yansen tərəfindən ilk dəfə təmiz şəkildə sintez edilmişdir.
B1 vitamini karbohidrat mübadiləsində mühüm rol oynayır və enerjinin hasil olunmasına kömək edir. Əsas faydaları:
- İştahı artırır və həzm prosesini yaxşılaşdırır.
- Sinir sisteminin normal fəaliyyətini təmin edir.
- İmmuniteti gücləndirir və böyümə prosesinə müsbət təsir göstərir.
- Ürək-damar sisteminin işini tənzimləyir.
Tiamin çatışmazlığı əsasən cilalanmış düyü ilə qidalanan və ya birtərəfli pəhriz saxlayan insanlarda müşahidə olunur. Əsas fəsadı beri-beri xəstəliyidir.
- Simptomları: Əzələ zəifliyi, çəki itkisi, intellektin zəifləməsi, ürək çatışmazlığı və əsəb pozğunluqları.
- Düşmənləri: Siqaret, spirtli içkilər, həddindən artıq şəkər və kofein tiaminin orqanizm tərəfindən mənimsənilməsinə mane olur.
Yetkin insanlar üçün günlük tiamin tələbatı yaşdan və fiziki aktivlikdən asılı olaraq 1.1–2.4 mq arasında dəyişir.